Geçtiğimiz iki hafta boyunca, “Duyarlılık” kavramının kalbimizde yaktığı ilk çıradan bahsetmiş, ardından bu sızının adalet ve etik bir sorumlulukla nasıl bir duruşa dönüşmesi gerektiğini konuşmuştuk. Kalpte hissettiğimiz o niyet, adaletin terazisinden geçip eyleme dökülmeye hazır hale geldi. Peki, şimdi nihai hedefimiz ne olmalı? Sadece haksızlığa karşı durmak, kötülüğü engellemek insan olmanın ve kuşanmakta olduğumuz sorumluluğun son durağı mıdır?
Hayır. İnancımızın ve medeniyetimizin bizden beklediği asıl büyük hamle; yıkılanı yapmak, bozulanı düzeltmek, kuruyana can vermek, yani “İhya etmektir” Çünkü gerçek sorumluluk, sadece kötülüğü defetmekle bitmez; iyiliği kökleştirmek ve hayatı güzelleştirmekle kemale erer.
İhya: Hayata Can, Topluma Ruh Katmaktır
İhya, kelime anlamıyla “canlandırmak, diriltmek, yaşatmak” demektir. Bizim medeniyetimiz bir ihya medeniyetidir. Bizler, “İnsanların en hayırlısı, insanlara faydalı olanıdır” müjdesine ram olmuş bir neslin mirasçılarıyız. Bu yönüyle ihya etmek; sadece pasif bir iyi niyet taşımak değil, dokunduğumuz her alanı –bir mimar titizliğiyle– madden ve manen imar etmektir.
Duyarlı ve adil bir insan, çevresindeki bir eksikliği veya bozulmayı gördüğünde sadece şikâyet etmekle yetinmez. “Ben ne yapabilirim?” sorusunu sorarak kolları sıvar. Yıkıcı bir eleştirinin konforuna sığınmak yerine, yapıcı bir gayretin işçisi olur. Bir insanı kazanmak, bir kalbi onarmak, bir kurumu daha ileriye taşımak veya kuruyan bir ağaca su vermek; hepsi birer ihya hareketidir.
Evden Topluma Uzanan Köprü: Önce Yuvayı, Sonra Hayatı İhya Etmek
İhya ahlakının ilk filizleneceği ve meyve vereceği yer şüphesiz ailemizdir. Günümüz dünyasının hırpalayıcı ikliminde, evlerimizi sadece birer barınak olmaktan çıkarıp; şefkatin, adaletin ve güzel ahlakın konuşulduğu birer “ihya merkezi” haline getirmek zorundayız. Geleceğimizin teminatı olan evlatlarımıza ve torunlarımıza bırakacağımız en büyük miras, onlara duyarlılığı ve hakkı ayakta tutma bilincini yaşayarak öğretmektir. Yuvasını sevgi ve muhabbetle ihya edemeyenlerin, toplumu imar etme iddiaları havada kalacaktır.
Bu bilinç evden çıkıp sokağa, iş hayatımıza ve toplumsal rollerimize yayıldığında ise gerçek dönüşüm başlar. Bulunduğumuz makamlar, yürüttüğümüz görevler bizim için sadece birer geçim kapısı değil, toplumu ihya etme vesilesidir. İşini layıkıyla yapmak, bir insanın hayatına dokunup ona rehberlik etmek, hakkı sahibine teslim ederken zarafeti elden bırakmamak, kamu hizmetini bir üst basamağa taşımak; işte kamu alanında ihya ahlakı budur.
Tohum Ekip Çınar Görmeyi Düşlemek
İhya etmek, sabır ve süreklilik ister. Bugün ektiğiniz bir iyilik tohumunun, yarın hangi gönülde bir çınara dönüşeceğini bilemezsiniz. Nitekim Efendimiz (s.a.s) şöyle buyurmaktadır:
“Kıyamet kopuyor olsa bile, elinizde bir fidan varsa onu hemen dikiniz.”
Bu nebevi ufuk, bize netice ne olursa olsun yaşatmaktan, üretmekten ve imar etmekten vazgeçmemeyi emreder. İhya ahlakına sahip bir insan; “Bu dünyayı ben mi kurtaracağım?” ümitsizliğine düşmez. Bilir ki, karanlığa sövmektense bir mum yakmak, o karanlığı delmenin ilk adımıdır.
Geleceğe Bırakılacak En Asil Miras
Üç haftadır ilmek ilmek işlediğimiz bu yolculuğun sonuna gelirken aynaya bir kez daha bakalım: Kalbimizin duyarlılığı zihnimizin adaletiyle birleşip, ellerimizde bir ihya hareketine dönüşüyor mu? Dokunduğumuz yerlerde güller mi açıyor, yoksa kırgınlıklar mı kalıyor?
Unutmayalım ki; arkamızda bırakacağımız en asil miras, mal mülk değil; adaletin rehberliğinde hissettiğimiz sızıları iyiliğe dönüştürerek ihya ettiğimiz gönüller, yetiştirdiğimiz güzel nesiller ve güzelleştirdiğimiz bir dünyadır.
Yolumuz her daim hakkı bilmek, adaleti gözetmek ve hayatı hayırla ihya etmek üzerine olsun.
