Bazı dizeler ilk duyduğumuz anda eski bir hatıra gibi gelir. Şair “avlu” der, biz yıllardır önünden geçmediğimiz bir evin kapısını hatırlarız. Yanımızdaki insan aynı sözcükte, bir yaz akşamı annesinin serinlesin diye suladığı taşları görür. İkimiz de aynı dizeyi duymuşuzdur. Şiirin ardından salonda bir an sessizlik olur. O sessizlikte herkes kendi evine dönmüştür.

Düşeyaz Dergisi Yayın Kurulu olarak 5. Şiir Şöleni’nin hazırlıkları için toplandığımızda aklımdan böyle bir an geçti. Biz masada şairlerin sırasını, şiirle müziğin akşam boyunca nasıl yan yana geleceğini konuşuyoruz. Salonda ise kimsenin önceden yazamayacağı bir akış olacak. Bir dinleyici daha ilk şiirde bir dizeye takılacak, bir başkası akşamın sonuna kadar duyduklarından hangisini yanında götüreceğini bilmeyecek. Hazırlık masasında gecenin saatini belirleyebiliyoruz. Bir dizenin kime, hayatının neresinde rastlayacağını ise merakla bekliyoruz.

21 Kasım 2026 Cumartesi akşamı saat 19.00’da, Kahramanmaraş’ta Mehmet Akif Ersoy Kültür Merkezi’nde buluşacağız. Düşeyaz’ın sayfalarında okuruyla karşılaşan şiiri bu kez şairlerin sesinden dinleyeceğiz. Gecemizin özel konuğu şair Mustafa Uçurum ve Rüstem Ahmet Gözübüyük. Programı Adana’dan gelen edebiyat öğretmeni Rabia Sağlam hanım sunacak, Kemal Kutlu müziğiyle geceye eşlik edecek. Şairler sahneye birer birer çıkarken salondaki herkes, kendi hayatından ansızın hatırladığı bir ayrıntıyla o şiirlere katılacak.

Kahramanmaraş’ta şiir deyince Cahit Zarifoğlu’nun, Erdem Bayazıt’ın, Abdurrahim Karakoç’un adları gelir aklımıza. Bu isimleri anmanın en güzel devamı, eve gidince kitaplarından birini açmaktır. Bir şiiri yıllar sonra yeniden okuyup eskiden altını çizdiğimiz dizenin hemen yanındaki dizeye takıldığımız olur. Altı çizili yere bakar, o vakitler ne düşündüğümüzü anlamaya çalışırız. Şairin cümlesi bizi bu kez başka bir yerimizden yakalamıştır. Bir şehrin edebiyatla bağı, evlerde açılan o kitaplarda da sürer.

Bu bağın geleceğini düşününce gözümün önüne, ilk kez bir topluluk karşısında şiir okuyacak bir genç geliyor. Kâğıdını iki eliyle tutuyor. İlk dizeyi okurken sesi titriyor, ikincide başını kaldırıp salona bakıyor. Birkaç sıra ötede oturan yaşıtı, o an kendi defterini hatırlıyor. Kimseye göstermediği şiiri ertesi gün bir arkadaşına okutmaya belki de o akşam karar verecek. Yıllar sonra ikisi de okunan şiiri unutmuş olabilir. Birinin kendisine kulak verildiğini, ötekinin de ilk kez “Ben de yazıyorum,” demek istediğini hatırlaması yeter.

Psikolojik danışman olarak, bir duyguyu anlatmanın bazen küçük bir ayrıntıyı hatırlamakla başladığını görüyorum. İnsan “Özledim,” dedikten sonra susabilir. Bir şiir, yıllardır girişte asılı duran ve kimsenin yerini değiştirmediği bir paltodan söz eder. Paltoyu okurken birinin yokluğunun evde nasıl yer tuttuğunu anlarız. Kendi hayatımızdan bir ayrıntı gelir aklımıza. Belki kullanılmayan bir fincan, belki hâlâ ezbere bildiğimiz eski bir telefon numarası. Bazen şiirden bize kalan şey, kendi hikâyemizi anlatmaya nereden başlayabileceğimizi gösteren böyle küçük bir ayrıntıdır.

Şiiri şairin sesinden dinlediğimde en çok şairin durduğu yerlere dikkat ederim. Sayfada gözümün kolayca geçtiği bir sözcüğün üzerinde şair durup nefes alır. O sözcüğü ilk kez işitiyormuşum gibi olur. Bazen son dize biter, şair kâğıdını indirir, alkış birkaç saniye gecikir. Gün içinde birbirimizin cümlesini tamamlamak için ne çok acele ediyoruz. Bir salonda bunca insanın aynı anda susup bir sözün içlerine yerleşmesini beklemesinde, birbirimize pek seyrek gösterdiğimiz bir sabır var. Şölene birkaç gün kala en çok o birkaç saniyeyi merak ediyorum.

Müzik de o akşam bir şiirin arasında düşünmek için bize zaman bırakacak. Bir ezgi başladığında, az önce duyduğumuz dize zihnimizde kendi sesimizle sürer bazen. Ardından müzik çekilir ve sahnedeki insanın ilk sözcüğünü duyarız. Konuşma sesi, gündelik hayatta kulağımızın ne kadar alıştığı o ses, bir an için bütün salonu doldurur. Şiirle müziğin aynı gecede buluşmasını biraz da bu yüzden seviyorum. İkisi de ötekinin ardından, kulağımızın alıştığı bir sesi yeniden duymamıza imkân veriyor.

Bir derginin de şehrine böyle bir dinleme imkânı sunduğunu düşünüyorum. Yayın kurulu masasında bir arkadaşımız, hepimizin hızla geçtiği bir dizeye dönüp “Bir daha okuyalım,” dediğinde şiir yeniden açılır önümüzde. Şölen akşamı da belki hiç tanışmadığımız biri, program arasında dönüp yanındakine “Son dizeyi duydunuz mu?” diye soracak. Aynı şehirde yaşayıp birbirinin adını bilmeyen iki insanın, önce bir şairin sözünü tamamlayıp sonra sohbete dalması, edebiyatın şehir hayatına karışma biçimlerinden biri.

Bu buluşmayı beşinci kez hazırlıyoruz. Bir şiir gecesinin hafızamızda bıraktığı şey çoğu zaman birkaç saniyeye sığıyor. O birkaç saniye için şairler okuyacakları şiiri seçiyor, yayın kurulu arkadaşlarımız davetiyeden sahne akışına kadar ayrıntılarla ilgileniyor, salonda görev alanlar her sesin son sıraya kadar ulaşması için çalışıyor. Hazırlıklar boyunca emek veren herkese teşekkür ederim. Cumartesi akşamı ilk şair mikrofona yaklaştığında bütün bu emeğin karşılığı, bir dinleyicinin bulunduğu yerde başını kaldırıp dikkatle dinlemeye başlaması kadar sade bir an olabilir.

Cumartesi akşamı şiire vakit ayırmak isteyen herkesi bekliyoruz. Yıllardır bir şiir kitabı açmamış biri de gelsin isterim. Belki yalnızca bir dize kalır aklında. Dışarı çıktığında hava serinlemiştir. Eve varana kadar, dizenin unuttuğu bir kelimesini bulmaya çalışır. Sonra bir yerde durup uzun zamandır aramadığı birinin numarasını çevirir. Karşıdan tanıdık bir ses gelir. Aklında şiirin yarısı, dilinde yıllardır söylemek istediği ilk cümle vardır.