Zihinsel ve Ruhsal Bir İnşa Süreci Olarak Okuma
Geçtiğimiz hafta, insanın okuma serüveninin “Yaratan Rabbinin adıyla” başlamasının rastlantı olmadığını; bu ilahi emrin kainatı, varlığı ve özü tanımaya yönelik bir davet olduğunu konuşmuştuk. Peki, bu kutsal daveti icabetle taçlandırmak; yani okuduğumuz her satırı zihnimizde bir kandil, ruhumuzda bir sükûnet limanı haline getirmek nasıl mümkündür?
Bilgi Yığınından Bilgelik Meydanına
Günümüzde bilgiye ulaşmak saniyeler alıyor ancak ulaşılan bilginin “hikmete” dönüşmesi bir ömür istiyor. Dijital gürültünün ve malumat sız bilginin (enformasyon) kuşatması altındaki modern insan, adeta bir “bilgi obezitesine” dönüşüyor. Okumak, sadece gözün satırlar üzerinde gezinmesi değildir. Hakiki okuma; seçmektir, elemektir ve en önemlisi sindirmektir.
Zihinsel bir inşa süreci olarak okuma, tıpkı bir binanın temeline konulan sağlam taşlar gibi; rastgele değil, bir nizam ve intizam içinde olmalıdır. Bizi hakikate yaklaştırmayan, sadece zihnimizi bulandıran ve kalbimizi katılaştıran her türlü “gürültüden” arınmak, okuma kültürünün ilk basamağıdır.
Ruhun Gıdası: Derinleşme ve Tefekkür
Okuma eylemi, ruhun kendi derinliklerine yaptığı bir yolculuktur. Yazılan her kelime, okuyucunun iç dünyasında bir yankı bulur. Eğer okuduklarımız bizi daha merhametli, daha adaletli ve daha vakur bir insan yapmıyorsa, orada zihinsel bir işlem gerçekleşmiş ama ruhsal bir dokunuş eksik kalmış demektir.
- Tefekkürle Okumak: Bir kitabı bitirmek değil, bir kitapta bitmek esastır. Satır aralarında durup “Bu hakikat benim hayatımın neresinde?” diye sormak, okumayı bir ibadet ve tekâmül basamağına dönüştürür.
- Seçici Olmak: Ruhun gıdası temiz olmalıdır. Zihnimizi emanet ettiğimiz yazarların, bizi kendi fıtratımızdan uzaklaştırmasına değil, özümüze yaklaştırmasına dikkat etmeliyiz.
· Yaratılışın Sırrını Kavramak: Okumak, sadece satırları değil, kâinat kitabını da okumaktır. İnsan, okuduğu bilgilerle hayatın ve kâinatın sırrını, yaratılış gayesini ve yaratıcının kudretini anlamaya çalışır.
Karakter İnşasında Okumanın Rolü
Bizim medeniyetimizde okumak, bir “yetkinlik” kazanma çabasıdır. Ancak bu yetkinlik sadece mesleki bir başarıyı değil, bir “karakter abidesi” olmayı hedefler. Okuyan insan, olaylara tek bir pencereden bakmaz; eşyanın hakikatini ve arka planını görmeye çalışır. Bu da kişiye, toplum içinde “emin” bir duruş kazandırır. Zira doğru bilgiyle kuşanmış bir zihin, manipülasyonlara karşı korunaklı; selim bir kalple birleşmiş bir ilim ise zulme karşı adaletle donanmıştır.
Geleceğe Not: Okuyan Nesiller, Kurulan Hayaller
Çocuklarımıza ve gençlerimize okuma alışkanlığı kazandırmak, onlara sadece bir hobi edindirmek değildir. Onlara; kendi kökleri üzerinde yükselen, rüzgârın estiği yöne göre değil, inandığı değerlere göre yön tayin eden bir irade teslim etmektir. Zihnini ilimle, kalbini imanla nakşeden bir gençlik; geleceğin en büyük teminatıdır. O nedenle geleceğimizin teminatı olan çocuklarımızı; sadece sınavlara hazırlanan birer “başarı makinesi” olarak değil, kökleri bu toplumun değerlerine tutunmuş, dalları ise evrensel ilmin ufkuna uzanan birer çınar adayı olarak yetiştirmeliyiz. Bu yetişme süreci, adeta bir oyun hamuruna şekil verir gibi hassas; bir nakkaşın iğnesini kumaşa batırması gibi sabırlı bir gayret ister.
Peki, okuma eylemi bizi nereye götürmeli? Sayfaları çevirmek, sadece zihnimizde yeni pencereler açmak için mi, yoksa o pencereden bakınca gördüğümüz manzarayı anlamlandırmak için mi?
Zira kendini ve kâinatı doğru okuyamayanın, kütüphaneler dolusu kitap bitirmesi, hakikat yolculuğunda sadece yerinde sayması demektir.
Gelecek hafta, Okumanın Meyvesi: “Bilginin Yaşama Dönüşmesi ve Erdemli Toplum” başlığıyla bu seriye devam edeceğiz.
