Yrd. Doç. Dr. Nermin Gümüşalan’ın hazırladığı ansiklopedide yer alan “XX. Yüzyılın İlk Yarısında Maraş (1908-1938)” başlıklı bölümde, dönemin Kahramanmaraş’ında ulaşım altyapısının yetersizliği dikkat çekiyor. Belgelerde özellikle dönemin Zeytun’u, bugünkü adıyla Ilıca bölgesine ulaşımın büyük sorun oluşturduğu görülüyor.
ÖZELLİKLE MARAŞ-ZEYTUN HATTINDA YAŞANAN SORUNLAR DİKKAT ÇEKİYOR
Ansiklopedide yer alan bilgilere göre, 1908 yılı başlarında Maraş’ın ulaşım ve haberleşme konusunda ciddi sıkıntılar yaşadığı, şehri çevre kazalara bağlayan yolların yetersiz kaldığı ifade ediliyor. Yol, köprü ve menfez gibi temel ulaşım yapılarının eksikliği hem ticari hayatı hem de askeri ve sosyal hareketliliği olumsuz etkiliyordu. Dönemin yönetimi tarafından Maraş, Elbistan, Göksun ve Zeytun yollarının ulaşıma açılması için çeşitli planlamalar yapılmasına rağmen çalışmaların oldukça yavaş ilerlediği belirtiliyor. Özellikle Maraş-Zeytun hattında yaşanan sorunlar dikkat çekiyor.
O YILLAR ULAŞIM PROBLEMİNİN BOYUTU GÖZLER ÖNÜNE SERİLİYORDU
Kaynaklarda, Maraş ile Zeytun arasındaki mesafenin yaklaşık 60 kilometre olmasına rağmen yol çalışmalarının yalnızca 10 kilometrelik kısmının tamamlanabildiği aktarılıyor. Ayrıca güzergâhta tamamlanmayı bekleyen 8 ayrı menfez ve köprünün bulunduğu belirtiliyor. Bu durum, bölgedeki ulaşım probleminin boyutunu gözler önüne seriyor.
BÖLGE HALKININ TEMEL GEÇİM KAYNAĞININ ÜZÜM OLDUĞU İFADE EDİLİYOR
Belgelerde yalnızca ulaşım değil, ekonomik kayıplar da ön plana çıkıyor. 24 Aralık 1911 tarihinde Zeytun Meclis İdaresi tarafından hazırlanan mazbatada, bölge halkının temel geçim kaynağının üzüm olduğu ifade edilerek, yolların yetersizliği nedeniyle ürünlerin çevre şehirlere ulaştırılamadığı ve halkın her yıl maddi zarar yaşadığı vurgulanıyor.
YOL ÇALIŞMASI İÇİN YETERSİZ ÖDENEK GÖNDERİLDİ
Meclis İdaresi’nin dönemin yetkililerine gönderdiği yazılarda, yol çalışmalarının tamamlanabilmesi için daha fazla ödenek talep edildiği de görülüyor. Ancak kente ayrılan 6 bin liralık bütçenin yetersiz kaldığı, bu miktarla ancak 15 kilometrelik yol yapılabileceği belirtiliyor. Dönemin yöneticileri başka vilayetlerin bütçelerinden kaynak aktarımı talebinde bulunsa da, Bayındırlık ve Ulaşım Şubesi bu isteği reddederek her vilayetin kendi bütçesiyle yetinmesi gerektiğini bildiriyor.
ASIRLARDIR KRONİK SORUN
Arşivlerde yer alan bu bilgiler, bugün dahi zaman zaman tartışılan Kahramanmaraş-Ilıca ulaşım hattının aslında Osmanlı’nın son dönemlerinden itibaren kronik bir sorun olduğunu ortaya koyuyor. Yaklaşık bir asır önce bölge halkının dile getirdiği “yol” talebinin, yıllar geçse de önemini koruması dikkat çekiyor.
