Kahramanmaraş’ta televizyonun henüz yaygınlaşmadığı dönemlerde sinemaya gitmek, vatandaşların en sevdiği eğlencelerden biriydi. Özellikle 1950’li yıllardan itibaren gelişen bu kültür, sonraki dönemlerde toplumsal hayatın önemli bir parçası haline geldi. Renk, Atlas, Ceylan, Bingöl, Levent, Şan ve Çiçek gibi işletmeler, farklı kuşakları beyaz perdenin büyüsüyle tanıştırdı. Yaz akşamlarında açık havada izlenen Yeşilçam filmleri, gazoz ve leblebi eşliğinde geçirilen keyifli saatler, geçmişin özlemle hatırlanan anıları arasında yer aldı.
SİNEMA KÜLTÜRÜNÜN TEMELLERİ CUMHURİYET’İN İLK YILLARINDA ATILDI
Kahramanmaraş’ın sinemayla tanışması Cumhuriyet’in ilk dönemlerine kadar uzanıyor. Tarihi gazete kayıtlarını inceleyen akademik araştırmalara göre 1939 yılında yeni bir gösterim binasının yapımına başlanırken 1948’de Maraş Halkevinin girişimleriyle bir salon daha hizmete açıldı. İlerleyen süreçte özel işletmelerin çoğalması, film gösterimlerinin geniş kitlelere ulaşmasını sağladı. Yerel tarih anlatılarında Hasan Ceylan, bu alandaki öncü isimlerden biri olarak anılıyor. Yeni mekânların faaliyete geçmesiyle birlikte sinemaya gitmek, günlük yaşamda giderek daha fazla ilgi gören sosyal etkinliklerden birine dönüştü.
RENK SİNEMASI DÖNEMİNİN MODERN YAPILARINDANDI
Şehrin kültürel geçmişinde özel bir yere sahip olan Renk Sineması, Çocuk Bahçesi çevresindeki eski Yıldız Sineması’nın yerine Niyazi Şimdivar tarafından inşa edildi. Geniş kapasitesi ve mimari özellikleriyle öne çıkan yapı, dönemin gelişmiş gösterim merkezlerinden biri olarak tanınıyordu. İstanbul ve Ankara’daki büyük salonlarla karşılaştırılan işletme, vizyona giren yapımları takip etmek isteyenlerin uğrak noktasıydı. Özellikle hafta sonları aileler ve gençler için burada vakit geçirmek, heyecanla beklenen bir alışkanlık haline gelmişti.
KALE’DE YILDIZLARIN ALTINDA FİLM İZLENİRDİ
Açık hava gösterimleri, Kahramanmaraş’ın eğlence hayatında ayrı bir yere sahipti. Tarihi Kale’de salıncakların arka tarafında kurulan yazlık sinema, sıcak gecelerde vatandaşların buluşma noktasıydı. Akşam serinliğinde sandalyelerine yerleşen aileler, gökyüzünün altında Yeşilçam’ın sevilen yapımlarını izlerdi. Bunun yanı sıra Bingöl, Ceylan, Renk ve Levent gibi işletmelerin yazlık bölümleri de büyük ilgi görüyordu. Seans saatinin yaklaşmasıyla artan hareketlilik, perdeye yansıyan ilk görüntüler ve izleyicilerin yaşadığı heyecan, o günlerin hafızalarda kalan ayrıntıları arasındaydı.
MAVİ SANDALYELER, GAZOZ VE LEBLEBİ KÜLAHLARI
Eski sinemaların kendine özgü atmosferi, gösterilen filmler kadar hatırlanıyor. Loş ışıklar, ahşap sandalyeler ve büfelerdeki kalabalıklar, seyir keyfinin tamamlayıcı unsurlarıydı. Gazete kâğıdından hazırlanan külahlarda satılan leblebiler, gazozlar ve çeşitli kuruyemişler, bu deneyimin vazgeçilmezleri arasında bulunuyordu. Çocuklar için sinemaya gitmek yalnızca bir film seyretmek değil, aynı zamanda farklı bir dünyanın kapılarını aralamak anlamına geliyordu. Komşuların karşılaştığı, ailelerin birlikte zaman geçirdiği ve gençlerin sosyalleştiği bu alanlar, mahalle kültürüne de canlılık katıyordu.
SÜMERBANK VE ASKERİ KIŞLADA DA SİNEMA VARDI
Film gösterimlerine duyulan ilgi, halka açık büyük salonlarla sınırlı kalmadı. Yerel tarih anlatılarına göre Sümerbank Fabrikası ve askeri kışla içerisinde de küçük gösterim alanları oluşturuldu. Çalışanların ve kurum mensuplarının yararlanabildiği bu mekânlar, sosyal faaliyetlerin çeşitlenmesine katkı sağladı. Böylece farklı kesimlerden insanlar, günlük işlerinin dışında kültürel etkinliklere katılma fırsatı buldu.
TELEVİZYONUN YAYGINLAŞMASIYLA BİR DÖNEM KAPANDI
1970’li yılların sonlarından itibaren televizyonun evlere girmesi, eğlence alışkanlıklarında önemli değişikliklere yol açtı. Ardından video kasetlerin kullanılmaya başlanmasıyla filmleri ev ortamında izlemek kolaylaştı. Türkiye genelinde yaşanan bu dönüşüm, Kahramanmaraş’taki geleneksel işletmeleri de etkiledi. Zamanla bazı salonlar faaliyetlerini sonlandırırken yerlerini farklı yapılar aldı. Bir dönem kalabalık izleyici gruplarını ağırlayan bu mekânların isimleri, eski fotoğraflarda ve anılarda yaşamaya devam etti.
KALE SİNEMASI YILLAR SONRA YENİDEN CANLANDI
Geçmişin sevilen etkinliklerinden Kale Sineması, yıllar sonra yeniden vatandaşlarla buluştu. Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi tarafından 19 Eylül 2026 tarihinde düzenlenen açık hava gösteriminde, Yeşilçam’ın unutulmaz yapımlarından “Neşeli Günler” filmi tarihi kalede izleyici karşısına çıktı. Gerçekleştirilen organizasyon, eski yazlık sinema geleneğini genç kuşaklarla tanıştırırken nostalji dolu hatıraları da yeniden canlandırdı. Bir zamanlar Renk, Atlas, Bingöl ve Ceylan sinemalarında yaşanan coşku, bugün benzer kültürel etkinliklerle hatırlanıyor. Beyaz perde, Kahramanmaraş’ın toplumsal hafızasında geçmişle bugün arasında bağ kuran değerlerden biri olmayı sürdürüyor.
