Osmanlı Devleti’nin şehir yapılanması içerisinde önemli bir yere sahip olan mahalle sistemi, Kahramanmaraş’ta da dikkat çekici bir yapıya sahipti. 1908 yılı kayıtlarına göre şehir merkezinde toplam 41 mahalle bulunuyordu.
Dönemin belgelerinde yer alan mahalleler arasında Karamanlı, Devecili, Mağaralı, Çavuşlu, Kayabaşı, Divanlı, Tekerek, Üngüt ve Hayriye gibi bugün de bilinen isimler dikkat çekiyor. Şehrin sosyal yapısını yansıtan bu mahalleler, Maraş’ın tarihi gelişimine ışık tutuyor. Araştırmalarda bazı mahallelerin diğerlerinden farklı bir yapıya sahip olduğu da ortaya çıktı. Özellikle Acemli, Bostancı, Çomaklı, Kumarlı, Kuyucak ve Kayabaşı mahallelerinde yaşayan halkın göçebe cemaatlerden oluştuğu belirlendi. Bu toplulukların zamanla yerleştikleri bölge ya da köy isimlerini mahalle adı olarak kullandıkları ifade ediliyor.
ŞEHİR HAFIZASINI GÖZLER ÖNÜNE SERİYOR
Uzmanlara göre bu durum, Osmanlı döneminde Maraş’a iskân edilen aşiret ve cemaatlerin şehir yapısına doğrudan etki ettiğini gösteriyor. Mahalle isimlerinin büyük bölümünün günümüze kadar ulaşması ise Kahramanmaraş’ın köklü şehir hafızasını gözler önüne seriyor.
