Anadolu’nun köklü mutfak kültürlerinden birine sahip olan Kahramanmaraş, yüzyıllar boyunca farklı medeniyetlerin izlerini taşıyan yemekleriyle dikkat çekiyor. Bu zengin mutfak mirası içerisinde Yavan Köfte, hem adı hem de hazırlanış biçimiyle öne çıkan özgün lezzetlerden biri olarak biliniyor. Türkiye’nin birçok bölgesinde mercimek köftesi adıyla tanınan bu yemek, Kahramanmaraş’ta farklı bir isimle anılıyor ve kendine has sunumuyla sofralarda yer buluyor. “Yavan” kelimesi ilk bakışta sade ve yağsız bir tarifi çağrıştırsa da, yörede bu ifade tam tersine ironik bir anlam taşıyor ve yemeğin karakterini yansıtan kültürel bir anlatım olarak kabul ediliyor.
BOL YAĞLI, DOYURUCU VE GELENEKSEL
Yavan Köfte, mercimek ve ince bulgurun uyumlu birlikteliğiyle hazırlanırken, kullanılan soğan ve baharatlar yemeğin lezzetini belirleyen temel unsurlar arasında yer alıyor. Zeytinyağı ya da tereyağıyla uzun süre kavrulan soğanların köfte harcına eklenmesi, yemeğe kendine özgü bir aroma kazandırıyor. Yoğurma sürecinin uzun ve zahmetli olması ise Maraş mutfağının sabır ve emek odaklı yapısını gözler önüne seriyor. Bu yönüyle Yavan Köfte, hem doyurucu özelliği hem de yoğun lezzetiyle günlük sofraların vazgeçilmezleri arasında bulunuyor.
EKŞİLİ TURŞU İLE TAMAMLANAN TAT
Kahramanmaraş mutfağında Yavan Köfte, çoğunlukla ekşili turşu ya da yeşil salata ile birlikte servis ediliyor. Özellikle yeşil biber ve patlıcanın haşlanarak sarımsak, nane ve sumak ekşisiyle harmanlandığı ekşili turşu, köftenin yağlı yapısını dengeleyen ferahlatıcı bir tat sunuyor. Yaz aylarında taze sebzelerle hazırlanan bu turşu, kış aylarında ise kurutulmuş sebzelerle yapılmaya devam ediyor. Böylece mevsimlere göre şekillenen bu eşlikçi lezzet, yemeğin sofralardaki yerini yıl boyunca korumasını sağlıyor.
SOFRALARDAN KÜLTÜRE UZANAN BİR MİRAS
Kahramanmaraş’ta Yavan Köfte, yalnızca karın doyuran bir yemek olmanın ötesinde, aile sofralarında bir araya gelmenin ve paylaşım kültürünün simgesi olarak görülüyor. Günlük öğünlerde olduğu kadar misafir sofralarında da sıkça tercih edilen bu lezzet, kuşaktan kuşağa aktarılan tariflerle yaşatılıyor. Kentin mutfak hafızasında önemli bir yere sahip olan Yavan Köfte, Kahramanmaraş’ın gastronomi kültürünü yansıtan değerli bir miras olarak varlığını sürdürüyor.
