İnsan ve yük taşımak amacıyla binek hayvanlarının sırtına bağlanan koşumlara semer adı veriliyor. Geçmişi oldukça eskiye dayanan semercilik, ulaşım ve taşımacılıkta hayvan gücünün yaygın olduğu dönemlerde önemli mesleklerden biri olarak öne çıkıyordu. Teknolojinin gelişmesi ve motorlu taşıtların günlük yaşamda daha fazla kullanılmaya başlanmasıyla birlikte semere duyulan ihtiyaç azaldı. Kahramanmaraş’ta da geçmişte daha yaygın olan bu meslek, günümüzde az sayıda dükkanda sürdürülüyor.
SEMER YAPIMI EL EMEĞİ GEREKTİRİYOR
Semer yapımında keçe, deri, ot, telis, çınar veya meşe ağacı, çivi ve raptiye gibi malzemeler kullanılıyor. Üretimde ayrıca çuvaldız, çeşitli iğneler, biz, bıçkı bıçağı, makas, pense, el demiri ve ot demiri gibi araçlardan yararlanılıyor. Yapım süreci telisin biçilip dikilmesiyle başlıyor. Ardından telisin içine “berdi” adı verilen ot yerleştiriliyor. Bu işlemlerin ardından oluşan iç bölüme “kürtün” deniliyor. Suda ıslatılarak yumuşatılan deri kürtünün üzerine dikiliyor. Hazırlanan ahşap parçalar da derinin üzerine yerleştiriliyor. Son aşamada semerin altına keçe dikiliyor ve süsleme işlemleri gerçekleştiriliyor. Ahşap aksam hazırlanırken geçirme tekniği uygulanıyor, parçalar deri kolonlar ve çivilerle birbirine tutturuluyor. Bir semerin yapımı, büyüklüğüne ve işçiliğine göre yaklaşık 1 ila 1,5 gün sürüyor.
MOTORLU ARAÇLAR SEMERİN KULLANIMINI AZALTTI
Geçmişte özellikle kırsal bölgelerde insan ve yük taşımacılığında hayvanlardan yaygın şekilde yararlanılması, semeri temel ihtiyaçlardan biri haline getiriyordu. Motorlu taşıtların yaygınlaşmasıyla birlikte binek ve yük hayvanlarının kullanım alanı daraldı. Bu değişim semerciliği de doğrudan etkilerken, semere olan ihtiyaç geçmişe kıyasla büyük ölçüde azaldı.
MALİYETİ YÜKSEK BİR EL SANATI
Semer yapımında kullanılan deri ve keçe gibi malzemelerin maliyetinin yüksek olması, üretim giderlerini artırıyor. Aynı zamanda yoğun el emeği gerektiren yapım süreci, semerciliğin zahmetli meslekler arasında yer almasına neden oluyor. Geçmişte günlük yaşamın önemli ihtiyaçlarından biri olan semer, günümüzde daha sınırlı bir kullanım alanına sahip bulunuyor.
YENİ ÇIRAK YETİŞMİYOR
Semerciliğin devamlılığını zorlaştıran etkenlerden biri de yeni çırakların yetişmemesi. Mesleğe olan ilginin azalması, geleneksel üretim tekniklerinin gelecek kuşaklara aktarılmasını güçleştiriyor. Teknolojinin gelişmesi, ulaşım alışkanlıklarının değişmesi ve semerin kullanım alanının daralmasıyla Kahramanmaraş’ın eski mesleklerinden semercilik, giderek kaybolmaya yüz tutuyor.
