Fırnız Vadisi’nin sonunda, Çukurhisar Ovası’nın kuzeyinde yaklaşık 200 metre yüksekliğindeki kayalık bir tepe üzerinde yer alan kale, hem ovaya hem de bölgeye ulaşan eski geçiş yollarına hâkim stratejik konumuyla öne çıkıyor. Akademik çalışmalarda kalenin, bulunduğu ova ve çevresindeki antik ulaşım güzergâhlarını kontrol eden önemli bir yapı olduğu belirtiliyor. Kalenin kesin yapım tarihi konusunda farklı değerlendirmeler bulunurken, yapının Roma dönemine kadar uzandığı ve sonraki dönemlerde çeşitli değişiklikler geçirdiği değerlendiriliyor. Çukurhisar Kalesi’nin günümüzde harap durumdaki kalıntıları ise geçmişte bölgenin savunma ve ulaşım ağı açısından taşıdığı önemi gözler önüne seriyor.
STRATEJİK KONUMUYLA GEÇİŞ YOLLARINI KONTROL EDİYORDU
Kalenin çevresindeki küçük ve bağımsız yapı kalıntıları da dikkat çekiyor. Sarp bir kaya üzerinde bulunan bu küçük tarihî yapının, ana kaleye bağlı bir karakol, ileri gözetleme noktası veya savunma yapısı olarak kullanılmış olabileceği düşünülüyor. Yapının vadiye ve eski geçiş güzergâhlarına hâkim konumu, bölgeden geçen yolların kontrol edilmesi ve yaklaşan tehlikelerin önceden fark edilmesi amacıyla kullanılmış olabileceği ihtimalini güçlendiriyor. Çukurhisar Kalesi’nin bulunduğu bölgenin doğal yapısı da kalenin stratejik değerini artırıyor.
Çukurhisar Ovası; batıda Höbek Dağı, kuzeyde Armut Yücesi Dağı, doğuda Koyunoluk Dağı ve güneyde Çınarpınar Dağı ile çevrili kapalı bir havza görünümünde bulunuyor. Bölgeye güneyde Fırnız Vadisi Geçidi, kuzeyde ise Değirmendere Geçidi üzerinden ulaşım sağlanırken, tali yolların da antik dönemlerde önem taşıdığı belirtiliyor.
TARİHÎ MİRAS GELECEK KUŞAKLARA AKTARILMALI
Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi de Çukurhisar Kalesi’ni kent çevresindeki önemli kale kalıntıları arasında gösteriyor. Bugün büyük bölümü zamana yenik düşmüş olsa da Çukurhisar Kalesi ve çevresindeki kalıntılar, Kahramanmaraş’ın yalnızca şehir merkezinde değil, kırsal bölgelerinde de derin bir tarihî miras barındırdığını ortaya koyuyor.
Kesin tarihinin, işlevinin ve çevresindeki küçük yapıların hangi döneme ait olduğunun daha ayrıntılı araştırmalarla ortaya çıkarılması beklenirken, Çukurhisar Kalesi bölgenin korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması gereken kültürel miraslarından biri olarak önemini koruyor.
