Kahramanmaraş’ta geçmişten günümüze uzanan mahalle kültürünün en dikkat çekici unsurlarından biri de lakap geleneği olarak öne çıkıyor. Özellikle eski çarşı esnafı, kırsal mahallelerde yaşayan aileler ve uzun yıllar aynı mahallede ikamet eden vatandaşlar arasında lakaplar, adeta ikinci bir kimlik görevi görüyor. Kentte sıkça rastlanan lakaplar genellikle kişinin mesleği, fiziksel özelliği, karakter yapısı ya da ailesinden gelen bir özellikle şekilleniyor. “Terzi Ahmet”, “Kasap Hasan”, “Demirci Mehmet”, “Kara Ali”, “Uzun Hasan” ve “Sarı Ömer” gibi örnekler, Kahramanmaraş’ta yıllardır kullanılan lakaplar arasında yer alıyor.
AİLELER DE LAKAPLARIYLA TANINIYOR
Bazı lakaplar ise yalnızca kişileri değil, aileleri de tanımlayan bir kimliğe dönüşüyor. Özellikle kırsal mahallelerde ve köylerde “Falancagiller” şeklinde kullanılan aile lakapları, vatandaşların birbirini daha kolay tanımasını sağlıyor. Kimi zaman resmi isimler unutulsa da lakaplar hafızalardaki yerini koruyor. Anadolu’nun birçok kentinde görülen bu gelenek, Kahramanmaraş’ta mahalle dayanışmasının güçlü olması nedeniyle daha belirgin şekilde yaşatılıyor. Maraş ağzı ve yerel kültürün önemli parçalarından biri olan lakaplar, şehrin sosyal hafızasını canlı tutan unsurlar arasında gösteriliyor.
YENİ NESİLDE KULLANIMI AZALIYOR
Geçmişte yaygın olarak kullanılan bazı lakapların günümüzde kırıcı bulunabildiğine dikkat çeken vatandaşlar, özellikle fiziksel özelliklere dayalı ifadelerde daha hassas olunması gerektiğini belirtiyor. Teknoloji, şehirleşme ve sosyal yaşamın değişmesiyle yeni nesiller arasında lakap kullanımı azalsa da Kahramanmaraş’ta bu kültür hâlâ varlığını sürdürüyor. Kentte bir kahvehanede, çarşıda ya da köy odasında “İsmini bilmem ama lakabını söylesen tanırız” sözünü duymak mümkün oluyor. Bu yönüyle lakaplar, Kahramanmaraş’ın güçlü mahalle ilişkilerinin, sözlü kültürünün ve yerel hafızasının yaşayan parçalarından biri olmayı sürdürüyor.
