Kahramanmaraş’ın yüzyıllar içerisinde şekillenen zengin mutfak kültürü, coğrafi işaret tescilleriyle koruma altına alınarak gelecek kuşaklara aktarılıyor. Maraş Dondurması'ndan Maraş Tarhanası'na, Kahramanmaraş Çöreği'nden Elbistan Kelle Peyniri'ne kadar kentin adıyla özdeşleşen çok sayıda ürün, Kahramanmaraş’ın gastronomik kimliğinin önemli parçalarını oluşturuyor.
Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesinin 2026 yılında yayımladığı verilere göre şehir, 31 coğrafi işaretli ürüne ulaşmış durumda. Büyükşehir Belediyesi ayrıca mevcut ürünlerin tarihçesi, üretim süreçleri ve ayırt edici özelliklerinin yer aldığı 67 sayfalık “Kahramanmaraş Coğrafi İşaretli Ürünler” adlı bir çalışma da hazırladı.
Maraş Dondurmasından Tarhanaya Uzanan Zenginlik
Kahramanmaraş’ın coğrafi işaretli ürünleri arasında kentin Türkiye ve dünyadaki en önemli gastronomik simgelerinden Maraş Dondurması başı çekiyor. Kendine özgü üretim yöntemi, kıvamı ve sunumuyla bilinen dondurma, kentin gastronomi turizmi açısından da en güçlü değerlerinden biri olarak öne çıkıyor.
Ancak Kahramanmaraş’ın tescilli lezzetleri dondurmayla sınırlı değil. Maraş Tarhanası, Kahramanmaraş Çöreği, Elbistan Kelle Peyniri ve Kahramanmaraş Çiriş Böreği gibi farklı ürünler de kentin geleneksel mutfak birikimini yansıtıyor. Kahramanmaraş Çiriş Böreği, Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtlarına göre 27 Şubat 2024 tarihinde 1547 tescil numarasıyla mahreç işareti olarak kayıt altına alındı.
Şehrin yöresel ürünleri 2026 yılında Antalya’da düzenlenen Yöresel Ürünler Fuarı’nda da ziyaretçilerle buluştu. Fuarda Maraş dondurması, fıstık ezmesi, Kahramanmaraş Çöreği, Çağlayancerit Cevizi, samsa ve tarhana gibi kente özgü ürünlerin tanıtımı gerçekleştirildi.
Coğrafi İşaret Ürünün Kimliğini Koruyor
Türk Patent ve Marka Kurumuna göre coğrafi işaret; belirgin bir niteliği, ünü veya diğer özellikleri bakımından kökeninin bulunduğu yöre, bölge veya ülkeyle özdeşleşmiş ürünleri gösteriyor. Türkiye'de coğrafi işaretler “menşe adı” veya “mahreç işareti” olarak tescil ediliyor.
Coğrafi işaret tescili yalnızca bir ürünün hangi yöreye ait olduğunu belgelemek anlamına gelmiyor. Sistem aynı zamanda geleneksel üretim yöntemlerinin ve ürün kalitesinin korunmasına, taklit ürünlerle mücadele edilmesine, yerel üretimin desteklenmesine ve kültürel değerlerin gelecek kuşaklara aktarılmasına katkı sağlıyor.
Bu yönüyle Kahramanmaraş’ın coğrafi işaretleri de şehrin gastronomi mirasının korunmasının yanı sıra yerel üreticilerin desteklenmesi ve kırsal kalkınma açısından önem taşıyor.
Hedef 50 Yeni Ürüne Daha Tescil
Kahramanmaraş’ta coğrafi işaret çalışmalarının mevcut 31 ürünle sınırlı kalmaması hedefleniyor. Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Başkanı Fırat Görgel, Haziran 2026'da gerçekleştirilen Türk Mutfağı Haftası etkinliklerinde kentte 31 coğrafi işaretli ürün bulunduğunu belirterek 50 yeni ürünün daha tescil edilmesi için çalışmaların sürdürüldüğünü açıkladı.
Kentte gastronomi mirasının kayıt altına alınmasına yönelik çalışmalar bununla da sınırlı değil. Kahramanmaraş mutfağının tarihi birikimini ortaya koymak amacıyla 600’ü aşkın reçetenin yer alacağı kapsamlı bir gastronomi kitabı üzerinde de çalışma yürütülüyor.
Gastronomi Turizmine Katkı Sağlıyor
Coğrafi işaretli ürünler, Kahramanmaraş’ın yalnızca kültürel mirasını değil, turizm potansiyelini de güçlendiriyor. Kentin geleneksel lezzetlerinin ulusal ve uluslararası organizasyonlarda tanıtılması, Kahramanmaraş'ın gastronomi destinasyonu olarak bilinirliğinin artırılmasına katkı sağlıyor.
Kahramanmaraş’ın sahip olduğu coğrafi işaretli ürünlerin sayısının artırılması, geleneksel üretimin korunması ve ürünlerin daha geniş pazarlara ulaştırılması; üreticiden turizm sektörüne kadar geniş bir alanda ekonomik değer oluşturma potansiyeli taşıyor.
Asırlardır sofralarda yaşatılan yöresel lezzetlerin tescille korunması ise Kahramanmaraş'ın gastronomi kültürünü yalnızca bugünün değil, gelecek kuşakların da mirası haline getiriyor.
Kaynak:
- TÜRKPATENT Coğrafi İşaretler Portalı — Türkiye'deki coğrafi işaretlerin resmi kayıt ve bilgi kaynağı. Coğrafi işaretlerin tanımı ve hukuki niteliği için de TÜRKPATENT'in açıklamaları esas alındı.
- Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi – 31 ürün ve 50 yeni tescil hedefi — 4 Haziran 2026 tarihli güncel açıklama; 31 coğrafi işaretli ürün ve 50 yeni ürün için yürütülen çalışmaların kaynağı.
- Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi – Coğrafi İşaretli Ürünler kitabı — 67 sayfalık yayında 31 ürünün ele alındığını belirtiyor.
- TÜRKPATENT – Kahramanmaraş Çiriş Böreği tescil kaydı — Ürünün 27 Şubat 2024 tarihli, 1547 numaralı mahreç işareti tescilini doğruluyor.
- Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi – YÖREX 2026 — Kentin dondurma, fıstık ezmesi, çörek, ceviz, samsa ve tarhana gibi yöresel değerlerinin Antalya'daki tanıtımına ilişkin güncel kaynak.
