Kahramanmaraş, tarihi ve kültürel zenginlikleri kadar geleneksel el sanatlarıyla da dikkat çekiyor. Şehrin en eski mesleklerinden biri olan bıçakçılık, yüzyıllardır nesilden nesile aktarılıyor ve günümüzde de merkezdeki Demirciler Çarşısı ile Hartlap Mahallesi’ndeki atölyelerde yaşatılıyor. Bölgeye özgü teknikler ve malzemelerle üretilen bıçaklar, hem kültürel mirası hem de el emeğini geleceğe taşıyor.
TARİH KADAR ESKİ BİR MESLEK
Bıçak, el yardımıyla yapılan demir işçiliğinin sanata yansımış hali olarak Kahramanmaraş’ta önemli bir kültürel değer taşıyor. Şehrin tarihi kadar eski olduğu bilinen bıçakçılık geleneği, çevredeki ören yeri kazılarında ortaya çıkan bulgularla da doğrulanıyor. Geçmişte demircilik olarak başlayan bu sanat, zamanla bıçak üretimine dönüşerek bugünkü kimliğini kazandı.
HARTLAP’TA GELENEKSEL ÜRETİM
Kahramanmaraş merkezde Demirciler Çarşısı’nda ve merkeze 32 kilometre uzaklıktaki Hartlap Mahallesi’nde bıçakçılık faaliyetleri sürdürülüyor. Hartlap’ta üretim, genellikle evlerin altındaki küçük atölyelerde gerçekleştiriliyor ve çoğunlukla tek usta çalışıyor. Bir dönem 35’e kadar çıkan atölye sayısı, günümüzde 10-15’e kadar düşmüş durumda.
USTA-ÇIRAK GELENEĞİ YAŞIYOR
Hartlaplı ustalar, kendilerine has üretim tekniklerini usta-çırak ilişkisi içinde babadan oğula aktararak sürdürüyor. Bu geleneksel yöntem sayesinde meslek hem korunuyor hem de yeni nesillere aktarılıyor. Sap kısmında manda boynuzu, koç boynuzu, keçi boynuzu ve şimşir ağacı gibi doğal malzemeler işlenirken, günümüzde fiber ve plastik malzemeler de kullanılabiliyor.
ZENGİN ÜRÜN ÇEŞİTLİLİĞİ
Hartlap Mahallesi’nde; eğri bağ bıçağı, maskot bıçağı, cep bıçağı, kurban bıçağı, kasap bıçağı, kıyma bıçağı, meyve bıçağı, orta boy ve ges boy bıçak gibi çok sayıda çeşit üretiliyor. Bıçaklar kullanım alanlarına göre şekillendirilerek mutfak, kasaplık, bağ-bahçe işleri ve günlük kullanım için özel olarak hazırlanıyor.
2017’DE COĞRAFİ İŞARET ALDI
Kahramanmaraş bıçakları, 2017 yılında coğrafi işaret tescili alarak resmî olarak koruma altına alındı. Bu tescil sayesinde ürünün özgünlüğü ve kalitesi güvence altına alınırken, bölge ekonomisine de katkı sağlanıyor.
KÜLTÜREL MİRAS GELECEĞE TAŞINIYOR
Asırlardır süregelen bıçakçılık geleneği, bugün hâlâ ustaların emeğiyle yaşatılıyor. Kahramanmaraş’ın önemli kültürel değerlerinden biri olan bu sanat, hem yerli hem de şehir dışından gelen ziyaretçilerin ilgisini çekmeye devam ediyor. Ustalar, mesleklerinin kaybolmaması için gençlerin bu alana yönelmesini umut ediyor.
