Geleneksel Türk giyim kuşamında kadın ve erkekler tarafından yüzyıllardır kullanılan şalvar, Kahramanmaraş’ta kendine özgü kesimi, kumaşı ve kullanım biçimiyle diğer yörelerden ayrılıyor. Genellikle ağı çok bol, bele uçkurla bağlanan, uzun ve dökümlü yapısıyla bilinen Maraş şalvarı, dış giyim unsuru olarak günlük hayatta yaygın biçimde tercih ediliyordu. Geçmişte Maraş şalvarları; çulhaki (çülâki), Tomarza kumaşı ve Frenk ipi dokumalarından üretilirken, ilerleyen yıllarda farklı kumaş türleri de kullanılmaya başlandı. Çulhaki kumaşı, yeşil ile mavi arasında kendine has rengiyle öne çıkarken; Tomarza kumaşı, el tezgahlarında dokunması ve tek en olmasıyla dikkat çekiyor. Frenk ipi dokumaları ise güneş ışığında solmayan özel boyası sayesinde uzun ömürlü olmasıyla biliniyor.
KUMAŞ SEÇİMİNDE MESLEK GRUPLARI BELİRLEYİCİ OLUYORDU
Şalvarlık kumaş seçiminde meslek grupları da belirleyici oluyor. Tarım ve ziraatla uğraşanlar, özellikle çeltik sakaları, çabuk kuruyan ve cildi tahriş etmeyen pamuk dokuma beyaz şalvarları tercih ederken; el sanatlarıyla uğraşanlar, lekeleri belli etmemesi nedeniyle siyah renkten yana oluyor. Günlük kullanımda ise sürme siyah renk öne çıkıyor.
DİĞER YÖRESEL ŞALVARLARDAN AYRILIYOR
Maraş şalvarı, standart bir kalıpla değil ustanın ölçü ve tecrübesiyle kesiliyor. Şalvar ustaları, kişinin boyu, kilosu ve vücut yapısına göre kumaş miktarını ve kesimi belirliyor. Üçgen kesim tekniğiyle hazırlanan şalvarlarda temel amaç rahatlık. Bu denge sağlanmadığında yürüyüş bozulabiliyor. Bu yönüyle Maraş şalvarı, rahatlığı önceleyen yapısıyla diğer yöresel şalvarlardan ayrılıyor.
YÖRESEL KİMLİĞİN ÖNEMLİ BİR PARÇASI
Özel günler ve düğünler için hazırlanan Maraş şalvarları ise sim sırma, Maraş işi ve çeşitli nakışlarla süsleniyor. Kurtuluş Bayramı’nda giyilen çete kıyafetlerinde de bu işlemeli şalvarlar yer alıyor. Cep ağızları, paçalar ve yan kısımlarda görülen süslemelerde geometrik ve bitkisel motifler öne çıkıyor. Günümüzde modern giyimin etkisiyle geleneksel kıyafetlerin kullanımında azalma yaşansa da Kahramanmaraş şalvarı, geçmişten günümüze uzanan kültürel değeriyle yöresel kimliğin önemli bir parçası olmayı sürdürüyor.
