Kahramanmaraş, 101 yıl önce aldığı İstiklal Madalyası ile bir kez daha tarihindeki eşsiz direnişi hatırlatıyor. Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından 5 Nisan 1925’te verilen kırmızı şeritli madalya, bir şehrin topyekûn mücadelesinin simgesi olarak öne çıkıyor. Kahramanmaraş halkı, 21 Ocak 1920 – 11 Şubat 1920 tarihleri arasında Fransız işgaline karşı verdiği mücadeleyle adeta bir destan yazdı. Bu süreçte kadınından çocuğuna, yaşlısından gencine kadar tüm şehir halkı bağımsızlık için seferber oldu. Gösterilen bu eşsiz direniş, Kurtuluş Savaşı’nın en kritik dönüm noktalarından biri olarak tarihe geçti.
BU ŞEHİRDE MÜCADELEYE KATILMAYAN YOK
Savaşın ardından Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından şehre gönderilen yazıda, Kurtuluş Savaşı’na katılan kişilerin bildirilmesi istendi. Ancak Kahramanmaraş’ın ileri gelenleri bu talebe tarihe geçen şu sözlerle yanıt verdi: “Maraş’ta Millî Mücadele’ye katılmayan tek bir fert bile yoktur.” Bu cevap üzerine TBMM, madalyanın bireylere değil, doğrudan tüm şehir halkına verilmesine karar verdi. Böylece Kahramanmaraş, İstiklal Madalyası’nı toplu olarak alan ender şehirlerden biri oldu.
KIRMIZI ŞERİTLİ MADALYANIN ANLAMI
Kahramanmaraş’a verilen İstiklal Madalyası’nın kırmızı şeritli olması, şehrin cephede savaşan birlikler gibi fiilen mücadele ettiğini gösteriyor. Bu yönüyle madalya, sadece bir ödül değil, aynı zamanda bir kahramanlık belgesi niteliği taşıyor.
101 YILLIK GURUR
Aradan geçen 101 yıla rağmen Kahramanmaraş’ın İstiklal Madalyası, hâlâ aynı anlamı taşıyor: birlik, direniş ve bağımsızlık. Bu anlamlı miras, sadece geçmişin bir hatırası değil; aynı zamanda geleceğe bırakılan en değerli onur nişanlarından biri olmaya devam ediyor.
İSTİKLAL MADALYASI’NIN ÜZERİNDEKİ SİMGELER
İstiklal Madalyası’nın her iki yüzünde yer alan figürler, Kurtuluş Savaşı’nın ruhunu ve milletin verdiği topyekûn mücadeleyi simgeleyen detaylarla dikkat çekiyor.
Ön yüzünde yer alan sahneler:
Güneş ışıkları: Osmanlı dönemi madalyalarına da uygun olarak zaferin doğu- şunu simgelemektedir.
Tırpan ve yaba: Zirai çaba ve hedefleri temsil eder.
Güneşin doğduğu bina: Birinci Meclis Binası.
Meşe yaprakları: Milletin omzunda taşıyarak açtığı Millet Meclisi ile milletin kendisi arasında doğu ve batı yönlerine yerleştirilen meşe yaprakları, bu iki kuvvetin doğuya ve batıya barış vaadini işaret eder.
1336: 1920 tarihi, Kurucu Birinci Meclis'in açılış tarihidir.
Dünya: İlmi ve insanlığın ortak birikimini ifade eder.
Çark, örs ve çekiç: Sınai çaba ve zirai hedefleri temsil eder.
Türk kadını: İstiklal Madalyası'nın şekil ve şartlarını belirlemek üzere kurulan heyetin özellikle istediği bu kadın figürü, Türk kadınını ve onun İstiklal Harbi'ndeki destansı kahramanlığını unutturmamak üzerine madalyada vurgulu olarak belirtilmiştir. Şalvarı, kuşağı ve başörtüsüyle Türk istiklalinin arkasındaki gücü göstermektedir.
Cami: Hacı Bayram-ı Veli Camii, İstiklal Harbi'nin manevi kaynağına ilişkin vurgudur.
Arka yüzünde yer alan sahneler:
Ay yıldız: Türk bayrağında yer alan ve Türk milletini simgeleyen ay ve yıldız madalyanın arka yüzünde kullanılmıştır. Ucunda yıldızı taşıyan hilal, Türk yurdunu dört yandan sarmalamıştır.
Ankara'da bulunan yıldız ve yedi şuası: Ankara'dan doğup Misak-ı Milli sınırlarını gösteren Türkiye haritası üzerinde, Edirne, Bursa, Kars, İzmir, Konya, Mersin ve Hakkari'ye ulaşan ışıklar.
1 Teşrin-i Sani 1338: Millet Meclisi'nde kesin millet egemenliğinin ilan edildiği tarih (1 Kasım 1922).
Desenler: Tezhip sanatının bir parçası olarak geleneksel süsleme sanatlarından bir taç desen.
Defne yaprakları: Tarih bloğunun iki tarafında yer alan defne yaprakları zaferi simgeler.
