Zengin bitki çeşitliliği içerisinde yer alan duru kavgalaz, tarihi ve botanik özellikleriyle öne çıkıyor. Bilimsel kayıtlara göre bitkinin ilk örneği 1865 yılında Kahramanmaraş’tan toplandı. Kesin konumu bilinmemekle birlikte ilk toplama alanının Kapıçam çevresi olduğu tahmin ediliyor. Çok yıllık bir bitki olan duru kavgalaz, uygun şartlarda yaklaşık 150 santimetreye kadar boylanabiliyor. Pembe-kırmızı renkteki çiçekleriyle doğal yaşam alanlarında belirgin bir görünüm sergiliyor.
BOTANİK ÖZELLİKLERİYLE DİKKAT ÇEKİYOR
Duru kavgalazın taban yaprakları lirat biçiminde olurken uç bölümü geniş ve oval-uzun bir yapı gösteriyor. Yapraklarda bir veya iki yan bölüm bulunuyor. Gövde üzerindeki yapraklar ise mızraksı biçimli, sapsız ve gövde boyunca aşağı doğru uzanan bir yapıya sahip. Çiçekleri, papatyagiller ailesindeki türlerde görülen ve “kapitulum” adı verilen başçıklar halinde gelişiyor. Pembe ile kırmızı arasında değişen çiçeklerin çevresindeki koruyucu yaprakçıklar ise kahverengi görünümüyle ayırt ediliyor.
GELENEKSEL KULLANIMLARIYLA BİLİNİYOR
Cinsine ait bazı bitkilerin çiçekli başları, geleneksel kullanımda ateş düşürücü, idrar ve safra söktürücü olarak değerlendiriliyor. Bu türlerin ayrıca iştah açıcı, kuvvet verici, göğüs yumuşatıcı ve ishal giderici amaçlarla kullanıldığı aktarılıyor. Haricen ise saç kepeklenmesine karşı tercih edildiği biliniyor. Ancak söz konusu etkiler geleneksel kullanımlara dayanıyor. Duru kavgalazın tedavi amacıyla bilinçsizce tüketilmemesi, sağlıkla ilgili kullanımlarda mutlaka uzman görüşü alınması gerekiyor. Doğadan kontrolsüz şekilde toplanması da bitkinin varlığı ve yayılışı açısından risk oluşturabiliyor.
