Kahramanmaraş yöresi, ağız özellikleri bakımından Anadolu’nun zengin bölgeleri arasında yer alıyor. Kendine özgü söyleyişi ve yerel kelimeleriyle dikkat çeken Maraş ağzı, şehrin tarihî ve kültürel kimliğinin önemli parçalarından birini oluşturuyor. Aile büyüklerinden öğrenilen ve günlük sohbetlerde kullanılan bu kelimeler, geçmişten günümüze aktarılarak Kahramanmaraş’ın kültürel hafızasını yaşatıyor. Başka şehirlerde yaşayanlara yabancı gelebilen birçok ifade, Kahramanmaraşlılar için günlük konuşmanın doğal bir parçası olarak kullanılıyor.
TÜRKMEN BOYLARININ İZLERİNİ TAŞIYOR
1337-1522 yılları arasında bölgede hüküm süren Dulkadiroğulları Beyliği’ni oluşturan Bayat, Avşar ve Beğdili boylarının, Maraş ağzının şekillenmesinde etkili olduğu belirtiliyor. Daha sonraki dönemlerde bölgede izlerine rastlanan Bayındır, Çepni, Karkın, Kızık, Peçenek, Yazır ve Yıva gibi Türkmen boylarının da Maraş ağzının oluşumuna ve gelişimine katkı sağladığı ifade ediliyor. Farklı Türkmen boylarından gelen söyleyiş biçimleri ve kelimeler, zaman içerisinde Maraş’a özgü bir konuşma biçiminin ortaya çıkmasını sağladı.
MARAŞ DİLİNDE HALA YAŞAYAN KELİMELER
Maraş dili, yalnızca kendine özgü söyleyişiyle değil, günlük hayatta kullanılan yerel kelimeleriyle de dikkat çekiyor. Bugün birçok Kahramanmaraşlının kullandığı “peh”, “süllüm”, “şor”, “çaman”, “keş”, “yelek”, “tuman”, “arı sili” ve “el gördülük” gibi ifadeler, yöre ağzının yaşayan örnekleri arasında bulunuyor. “Süllüm” kelimesi merdiven anlamında kullanılırken, diğer yöresel ifadeler de evde, sokakta, çarşıda ve günlük sohbetlerde duyulabiliyor. Özellikle yaşlı kuşakların konuşmalarında daha sık karşılaşılan bu kelimeler, gençlerin de ilgisini çekiyor.
BİR KELİMEDEN DAHA FAZLASI
Kahramanmaraş’a özgü kelimeler yalnızca bir nesneyi veya durumu ifade etmiyor. Bu ifadeler, geçmiş dönemlerin yaşam biçiminden aile ilişkilerine, mahalle kültüründen günlük alışkanlıklara kadar şehrin sosyal hayatından izler taşıyor. Bazı kelimeler zamanla daha az kullanılmaya başlasa da Maraş dili, aile sohbetleri ve günlük konuşmalar aracılığıyla kuşaktan kuşağa aktarılmayı sürdürüyor. Yüzyıllardır yaşayan bu konuşma biçimi, kendine özgü kelimeleriyle Kahramanmaraş’ın kültürel zenginliğini gözler önüne seriyor.
