Kahramanmaraş’ın tarihi ve kültürel değerleri arasında yer alan el emeği göz nuru yemeniler, Murat Bayır ustanın ellerinde yeniden hayat buluyor. Geçmişten günümüze ayak sağlığını koruyan yapısıyla bilinen yemeniler, hem geleneksel dokusuyla hem de el işçiliğiyle dikkat çekiyor. Ustasından aldığı el sanatları eğitimini lisans eğitimiyle birleştiren Murat Bayır, 8 yıldır yemenicilik mesleğini sürdürüyor. Konya Selçuk Üniversitesi Ayakkabı Tasarımı Bölümü mezunu olan Bayır, staj için başladığı bu meslekte zamanla ustalaşarak kendi atölyesini kurdu. Buna rağmen ustasının atölyesinde de çalışmaya devam eden Bayır, bunu “ahde vefa” olarak gördüğünü söyledi.
YEMENİCİLİK KAHRAMANMARAŞ’TA GÜZEL BİR MESLEK AMA KIYMETİ PEK BİLİNMİYOR
Manşet Gazetesi mikrofonlarına konuşan Murat Bayır, yemenicilik mesleğine 8 yıl önce başladığını belirterek, “8 yıldır bu mesleğin içerisindeyim. Kendi çapımda bir şeyler yapmaya çalışıyorum. Konya Selçuk Üniversitesi Ayakkabı Tasarımı mezunuyum. Burada staj yaptım, stajım bittikten sonra da devam ettim. Hem kendi atölyem var hem de burası var. Burası ustamın atölyesi. Ahde vefa olsun diye hem burada hem de kendi atölyemde çalışıyorum. Yemenicilik Kahramanmaraş’ta güzel bir meslek ama pek kıymeti bilinmiyor” dedi.
BU KÜLTÜRÜN YOK OLMASINI İSTEMEDİM
Popüler kültür ve tüketim alışkanlıklarına daha uygun ürünler varken neden yemeniciliği tercih ettiği sorusunu yanıtlayan Bayır, bu mesleğin Kahramanmaraş için önemli bir kültürel miras olduğunu söyledi. Bayır, “Ben yemeniciliği önceden kültürel ve yöresel olarak çok fazla bilmiyordum. Ancak işin içine girdikten sonra bunun Maraş için geleneksel bir değer olduğunu gördüm. Bu kültürün yok olmasını istemedim. 29 yaşındayım, benden sonra bu işi yapan genç nesil çok az. Belki bir iki kişi vardır ama benim yaptığım tarzda yapan yok. Baktım ki biri sahip çıkmazsa bu meslek yok olup gidecek. Kahramanmaraş zengin bir kültüre sahip, yemeni de bu kültürü daha da zenginleştiriyor ve güzelleştiriyor” ifadelerini kullandı.
BÖYLE ESKİ BİR KÜLTÜRÜ YOK ETMEK BİZE YAKIŞMAZ
Yemeniciliğin çok eskiye dayanan bir meslek olduğunu vurgulayan Bayır, bu sanatın yaşatılması gerektiğini ifade etti. Yemeninin yalnızca bir ayakkabı olmadığını, aynı zamanda Kahramanmaraş’ın kültürel kimliğini taşıyan önemli bir değer olduğunu belirtti. Bayır, “Bu kültürü yaşatmamız lazım. Çok eskiye dayanan bir meslekten bahsediyoruz. O kadar eski bir kültürü bir anda yok etmek bize yakışmaz. Bu tarz ürünler çok kıymetli yerlerde kullanılmış. Uluslararası yapımlarda, dizi ve film platformlarında da tercih ediliyor. Kıymetli bir eser olduğunu bilen yapımcılar bu ürünleri kullanıyor” diye konuştu.
YEMENİ FİYATLARI 500 TL’DEN BAŞLIYOR
Yemeni fiyatlarının ürünün kalitesine, kullanılan deri miktarına ve harcanan emeğe göre değiştiğini belirten Murat Bayır, çocuk modellerinin 500 TL ile 1200 TL arasında satışa sunulduğunu söyledi. Kadınlar için bağcıklı ve nakışlı modellerin bulunduğunu aktaran Bayır, bu modellerin işçiliğine göre 1500 TL ile 2000 TL arasında değiştiğini ifade etti. Erkek yemenilerinde ise daha fazla deri kullanıldığı için maliyetin arttığını belirten Bayır, erkek modellerinin 1800 TL ile 2500 TL arasında alıcı bulduğunu söyledi.
DOĞRU KULLANILIRSA 7-8 YIL RAHATLIKLA GİYİLİR
Yemenilerin uzun ömürlü ve sağlıklı bir ürün olduğunu dile getiren Bayır, doğru kullanılması halinde yıllarca giyilebildiğini belirtti. Bayır, “Alan kişi güzel kullanırsa 7-8 sene rahatlıkla giyebilir. Koku yapmaz, ayak sağlığını korur. Doğal yapısı sayesinde hem rahat hem de sağlıklı bir üründür” dedi. Kahramanmaraş’ın kaybolmaya yüz tutan el sanatlarından biri olan yemenicilik, Murat Bayır gibi genç ustaların emeğiyle yaşatılmaya devam ediyor. Her biri el emeğiyle hazırlanan yemeniler, geçmişin izlerini bugüne taşırken, gelecek nesillere aktarılması gereken önemli bir kültürel miras olarak öne çıkıyor.