Kahramanmaraş’ın köklü geçmişini yansıtan Sarayaltı Mahallesi’nin ismi, Dulkadiroğlu Beyliği dönemine kadar uzanıyor. Tarihi kaynaklarda yer alan bilgilere göre Bey Camii çevresi, Dulkadir ailesinin yaşadığı merkez olarak kullanılırken bu bölgenin aşağı tarafında kalan yerleşim alanı “Sarayaltı” adıyla anılmaya başlandı. Sarayaltı Camii merkezli gelişen mahalle; kuzeyinde Şekerli, güneyinde Divanlı mahalleleri, batısında ise Demirciler Çarşısı ile çevrili bir konumda bulunuyordu. Şehrin güneydoğu ucunda kurulan yerleşim, doğu mahallelerini çarşıya bağlayan yol üzerinde yer alması nedeniyle önemli bir geçiş noktası olarak öne çıkıyordu.
EVLİYA ÇELEBİ SARAYIN GÜZELLİĞİNİ ANLATTI
Kahramanmaraş’ın tarihi dokusunda önemli bir yere sahip olan Dulkadiroğlu Sarayı, geçmişte şehrin ihtişamını yansıtan yapılardan biriydi. Evliya Çelebi’nin 17. yüzyıldaki anlatımlarına göre saray, şehrin sosyal ve siyasi hayatında merkezi bir rol üstleniyordu. Ünlü seyyah, Dulkadiroğlu Sarayı’nı İrem Bağları kadar güzel ve eşsiz bir yapı olarak tasvir etti. Sarayın kapısı üzerindeki mermer kitabede ise yapının Dulkadir Beyi Halil Bey tarafından inşa ettirildiğinin yazılı olduğu aktarılıyor.
GÖRKEMLİ SARAY GÜNÜMÜZE ULAŞAMADI
Döneminin dikkat çeken yapıları arasında gösterilen Dulkadiroğlu Sarayı günümüze ulaşamadı. Arifi Paşa’nın 1900’lü yılların başındaki tespitlerine göre saray; Kuyucak, Alaybeyi ve Şekerli mahallelerinin batısına bakan bir tepede bulunuyordu. Sarayaltı Camii’nin üst tarafında yer aldığı belirtilen bu alan, zamanla yerleşime açılarak mahalle kimliği kazandı. Bölgenin sarayın aşağı kısmında bulunması nedeniyle kullanılan “Sarayaltı” ifadesi de kalıcı hâle gelerek mahallenin adı oldu. Böylece Sarayaltı Mahallesi, günümüzde de Dulkadiroğlu Beyliği döneminden kalan tarihî bir hatırayı isminde yaşatmayı sürdürüyor.
