Kahramanmaraş’ın tarihi Demirciler Çarşısı’nda 6 yaşından beri oymacılık mesleğini sürdüren 35 yaşındaki marangoz ustası Ömer Selaldı, Ramazan ayının yaklaşmasıyla birlikte yoğun mesaiye başladı. Kahramanmaraş’ta Ramazan Bayramı’nın halk arasında “çörek bayramı” olarak anıldığını belirten Selaldı, özellikle Maraş çöreğinin yapımında kullanılan merdanelere talebin arttığını söyledi. Çörek merdanesinin yanı sıra bazlama ve gözleme için tahta ile oklava da ürettiklerini ifade eden Selaldı, en fazla çörek merdanesi siparişini Ramazan ayında aldıklarını dile getirdi.
“MERDANE HER AĞAÇTAN OLMAZ”
Merdane yapımının ustalık ve sabır istediğini vurgulayan Selaldı, kullanılan ağacın önemini belirterek, “Biz ağacı odun ambarından ya da sanayiden alıyoruz. Günler öncesinden temin edip kurutuyoruz. Belli bir kıvama geldikten sonra işlemeye başlıyoruz. Her ağaç merdane için uygun değildir. Biz özellikle gürgen ağacını tercih ediyoruz. Sert olduğu için ince dişleri en sağlam şekilde ancak gürgen verir. Çam gibi ağaçlardan da yapılabilir ama gürgen kadar dayanıklı olmaz.”
Ağaçlar belirli ölçülerde kesildikten sonra torna makinesine bağlanıyor ve istenilen forma getiriliyor. Selaldı, her işin bir zamanı olduğunu belirterek, “Vakti gelmeden yapılırsa ağaç işlenmez, yarılır ya da yamulur. O yüzden sıralı ve planlı çalışıyoruz” diye konuştu.
DESENİ VEREN MERDANENİN DİŞLERİ
Maraşlı fırın ustalarının isteğine göre merdanenin diş kalınlığı ve aralığının değiştiğini belirten Selaldı, çöreğe asıl karakterini verenin bu desenler olduğunu belirterek, “Çöreğin şeklini veren merdanenin üzerindeki desenlerdir. İnce ya da kalın diş yapıyoruz. Ustalarımız nasıl isterse o şekilde hazırlıyoruz.” Geçmişte tüm işlemleri elleriyle yaptıklarını ifade eden Selaldı, teknolojinin gelişmesiyle birlikte CNC makinelerinden de yararlandıklarını belirtti. “Eskiden tamamen elle yapıyorduk. Şimdi CNC makineleri sayesinde işler daha hızlı, daha düzenli ve tek tip oluyor. Hem bedenimiz rahatladı hem üretim arttı” dedi.
“ÇÖREK DENİNCE KAHRAMANMARAŞ AKLIMA GELİR”
Merdanenin de çörek kadar Kahramanmaraş’a ait olduğunu vurgulayan Selaldı sözlerini şöyle tamamladı: “Bu merdanenin memleketi Kahramanmaraş’tır. Çörek deyince Kahramanmaraş akla gelir. Onun merdanesi de burada yapılır, çöreği de burada yapılır. O çöreğe şekil veren merdane işte budur.”
Ramazan ayının gelmesiyle birlikte çarşıdaki hareketlilik artarken, asırlık lezzetin ardındaki ustalık da atölyelerde yaşamaya devam ediyor.
