Kahramanmaraş’ın köklü el sanatları arasında önemli bir yere sahip olan bakırcılık, geçmişten günümüze ustaların ellerinde yaşatılmaya devam ediyor. Yüzyıllardır mutfak eşyalarından süs ürünlerine, günlük kullanım araçlarından takılara kadar pek çok alanda kullanılan bakır, kentte geleneksel zanaatın önemli parçalarından biri olmayı sürdürüyor. Bakırın geçmişi yalnızca günlük kullanımla da sınırlı kalmıyor. Farklı toplumların kültür ve anlatılarında kendisine yer bulan bu maden, tarih boyunca çeşitli anlamlarla ilişkilendirildi. Anadolu’da ise bakırdan yapılan bileklikler geçmiş kuşaklar tarafından yaygın şekilde kullanılırken, halk arasında “yel bilekliği” olarak da anıldı. Kahramanmaraş’ta bugün de ustalar tarafından şekillendirilen bakır; mutfak gereçleri, hediyelik eşyalar ve çeşitli aksesuarlarla vatandaşların karşısına çıkıyor. Özellikle el emeğiyle hazırlanan bileklikler, geleneksel görünümü ve farklı işçilikleriyle dikkat çekiyor.
“DEDELERİMİZ VE NENELERİMİZ DE TAKARDI”
Kahramanmaraş’ta 15 yıldır bakırcılık yapan Ahmet Durna, bakır ürünleri hem ürettiklerini hem de satışını gerçekleştirdiklerini belirterek, “Bakır mutfak ve hediyelik eşyalar yapıyoruz. Hem üretimini hem de mağazacılığını gerçekleştiriyoruz. Piyasada çok fazla bileklik satılıyor ancak vatandaş bazen aldığı ürünün hangi madenden yapıldığını bilmiyor. Bakır bileklik ise geçmişten günümüze kullanılan bir ürün. Dedelerimiz ve nenelerimiz de takardı. Halk arasında ‘yel bilekliği’ olarak bilinirdi” dedi. Bakır bilekliklerin geçmişte çeşitli rahatsızlıklara karşı kullanıldığını anlatan Durna, özellikle kas ve eklem ağrıları konusunda halk arasında yaygın bir kullanım geleneğinin bulunduğunu ifade etti. Durna ayrıca bakır bilekliklerin eklem ağrıları, kan dolaşımı ve sindirim sistemi üzerinde faydaları olduğuna yönelik görüşlerini dile getirdi. Ancak bakır bileklik kullanımının bu rahatsızlıkları tedavi ettiğine ilişkin güçlü bilimsel kanıt bulunmadığından, söz konusu ifadeler geleneksel kullanım ve esnaf görüşü olarak değerlendiriliyor.
FİYATI İŞÇİLİK BELİRLİYOR
Kahramanmaraş’ta satışa sunulan bakır bilekliklerin fiyatı, üzerindeki desen ve uygulanan el işçiliğine göre farklılık gösteriyor. Daha sade modeller uygun fiyatlardan alıcı bulurken, yapımı daha fazla emek isteyen el örgüsü ürünlerde fiyat yükseliyor. Bilekliklerin 200 TL’den başladığını belirten Durna, “Fiyatlarımız işçiliğine göre 200 TL ile 500 TL arasında değişiyor. El örgüsü bileklikler biraz daha pahalı oluyor. Çünkü bu ürünlerde daha fazla emek ve işçilik bulunuyor” ifadelerini kullandı. Geleneksel bakırcılığın günümüzde farklı ürünlerle yaşamaya devam ettiği Kahramanmaraş’ta bakır bileklikler de hem aksesuar hem de geçmişten kalan kültürel bir ürün olarak tezgahlardaki yerini koruyor.
