Teknolojinin henüz günlük yaşamın merkezinde olmadığı yıllarda çocuklar, oyunlarını çoğu zaman kendi imkanlarıyla şekillendiriyordu. Hazır oyuncakların yaygın olmadığı köylerde ve mahallelerde basit malzemelerden yapılan araçlar, çocukluk günlerinin önemli bir parçasını oluşturuyordu. Bunlardan biri de Anadolu’nun birçok yerinde “sapan”, Kahramanmaraş’ta ise yaygın olarak “kuş lastiği” adıyla bilinen geleneksel araçtı. Bir dönem çocukların oyunlarında sıkça kullanılan kuş lastiği, aynı zamanda kırsal yaşamda avlanma amacıyla da değerlendiriliyordu. Yıllar içinde kullanım alanı azalsa da geçmişin izlerini taşıyan bu ürün, bugün Kahramanmaraş Tarihi Kapalı Çarşı’daki tezgahlarda varlığını sürdürüyor.
KÖY ÇOCUKLARININ ESKİ OYUN ARAÇLARINDAN BİRİYDİ
Genellikle “Y” şeklindeki ahşap gövdeye iki taraftan lastik bağlanarak hazırlanan kuş lastiğinin orta bölümünde taşın yerleştirildiği küçük bir parça bulunuyor. Basit yapısına rağmen kullanımı el ve göz koordinasyonu gerektiren bu araç, geçmişte özellikle kırsal bölgelerde yetişen çocukların yakından tanıdığı eşyalar arasında yer alıyordu. Hazır oyuncaklara ulaşmanın bugünkü kadar kolay olmadığı dönemlerde çocuklar, kimi zaman kendi kuş lastiklerini de hazırlıyordu. Uygun bir ağaç dalı seçiliyor, şekillendirildikten sonra lastikleri bağlanarak kullanılabilir hale getiriliyordu. Böylece doğadan elde edilen birkaç basit malzeme, çocukların kendi elleriyle yaptığı bir oyun aracına dönüşüyordu.
GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE ULAŞTI
Değişen yaşam koşulları ve teknolojinin yaygınlaşmasıyla kuş lastiğinin çocuk oyunlarındaki yeri büyük ölçüde azaldı. Bir zamanlar köy ve mahalle yaşamının tanıdık parçalarından olan ürün, günümüzde daha çok geçmişi hatırlatan geleneksel eşyalar arasında görülüyor. Kahramanmaraş'ta “kuş lastiği” adıyla hafızalarda yer edinen sapan, Tarihi Kapalı Çarşı’da satışa sunulmaya devam ediyor. Çocukluk yıllarını köylerde geçirenlerin yakından tanıdığı ürün, özellikle eski günleri hatırlatan görünümüyle dikkat çekiyor.
TANESİ 100 TL’DEN SATILIYOR
Kahramanmaraş Tarihi Kapalı Çarşı’daki esnaf tezgahlarında yer alan kuş lastiğinin tanesi 100 TL’den alıcı buluyor. Geçmişte çoğunlukla evde veya elde hazırlanabilen bu araç, bugün çarşıda satışa sunulan nostaljik ürünler arasında yerini koruyor.
