Kahramanmaraş’ın köklü kültürel değerlerinden biri olan yöresel Maraş abaları, aradan geçen yıllara rağmen günümüze kadar ulaşmayı başardı. Tarihi Taş Han Çarşısı’nda esnaflık yapan Hasan Gündoğdu’nun ailesi tarafından yıllardır özenle korunan asırlık abalar, geleneksel dokuma özellikleri ve işçiliğiyle geçmişin izlerini taşıyor. Babası 1961 yılından bu yana Taş Han’da esnaflık yapan Gündoğdu, aileden gelen mesleği yöresel ve modern giyim alanında sürdürüyor.
KÖY KÖY DOLAŞILARAK SADECE 5 ADET BULUNDU
Yaklaşık 35 yıl önce Gündoğdu’nun ağabeyi tarafından Kahramanmaraş’ın köylerinde yapılan araştırmalar sonucunda yalnızca 5 adet eski Maraş abası bulunabildi. Yıllarca muhafaza edilen bu abalardan ikisi daha sonra devlet büyüklerine hediye edildi. Abalardan biri Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a, bir diğeri ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’a verildi. Kalan tarihi örnekler ise Taş Han’da korunmaya devam ediyor.
MARAŞ ABALARININ GEÇMİŞİ 150 YILA UZANABİLİR
Ailenin elinde bulunan abaların en az 110 yıllık olduğu, geçmişlerinin ise yaklaşık 150 yıl öncesine kadar uzanabileceği değerlendiriliyor. Kahramanmaraş’ta 1890’lı yıllarda aba dokuma tezgahlarının bulunduğu ve bu alanda yaklaşık 200 ila 250 ustanın çalıştığı belirtiliyor. Zaman içerisinde geleneksel aba dokumacılığının azalmasıyla birlikte bu alanda çalışan ustalar da yok denecek kadar azaldı. Günümüze ulaşan eski Maraş abaları da bu nedenle geçmişteki dokuma kültürünün nadir örnekleri arasında gösteriliyor.
ESKİ MARAŞ ABALARINI ÖZEL KILAN İŞÇİLİK
Günümüzde piyasada bulunan abaların büyük bölümü triko dokuma yöntemiyle üretilirken, tarihi Maraş abaları tamamen el işçiliğiyle hazırlanmasıyla farklılaşıyor. Yünden üretilen asırlık abalarda sırma ve gümüş işlemeler bulunuyor. Kumaşından dokumasına, işlemelerinden kullanılan malzemelere kadar geleneksel üretimin izlerini taşıyan abaların aynı kalite ve işçilikle yeniden yapılmasının oldukça zor olduğu belirtiliyor. Uzmanlar tarafından da incelenen tarihi örneklerin maddi değerinin belirlenmesinin güç olduğu ifade ediliyor.
Kahramanmaraş’ın geleneksel giyim kültürünün önemli parçalarından olan asırlık Maraş abaları, Taş Han’da korunarak geçmişin el işçiliğini ve dokuma geleneğini günümüze taşımaya devam ediyor.
