Maraş’a iki kez gelen Evliya Çelebi ilk ziyaretini 1649 yılında Filistin dönüşünde gerçekleştirirken, ikinci ziyaretini ise 1671 yılında hac yolculuğu sırasında yaptı. Ünlü seyyah, her iki ziyaretinde de şehirle ilgili gözlemlerini ayrıntılı şekilde eserine aktardı. Kaleyi anlatırken Çelebi’nin en çok dikkatini çeken yapılar arasında Maraş Kalesi yer aldı. Şehrin yükeysek bir yere kurulduğunu anaçtan seyyah, her iki ziyaretinde de şehirle ilgili gözlemlerini ayrıntılı şekilde eserine aktardı.
KALEYE HAYRAN KALDI
Çelebi'nin en fazla dikkatini çeken yapılar arasında Maraş Kalesi yer aldı. Şehrin yüksek bir noktaya kurulduğunu anlatan seyyah, kalenin sağlam yapısından ve stratejik konumundan övgüyle bahsetti. Kale çevresindeki yerleşim düzeninin de dönemin şehircilik anlayışını yansıttığını ifade etti.
ÇARŞILAR, BAĞLAR VE BAHÇELER
Evliya Çelebi, Maraş'ın canlı ticaret hayatına da değindi. Şehirdeki çarşıların hareketli olduğunu, çeşitli esnaf gruplarının faaliyet gösterdiğini kaydetti. Ayrıca Maraş'ın bağları, bahçeleri ve verimli topraklarından söz ederek şehrin doğal güzelliklerini öne çıkardı. Meyve bahçelerinin bolluğu ve su kaynaklarının zenginliği dikkatini çeken unsurlar arasında yer aldı.
HALKIN MİSAFİRPERVERLİĞİNİ ANLATTI
Seyahatname’de Maraş halkının misafirperverliği ve samimiyeti de yer buldu. Evliya Çelebi, şehir sakinlerinin gelen misafirlere karşı sıcak davrandığını, sosyal hayatın canlı olduğunu belirtti. Bu yönüyle Maraş'ın Anadolu'nun önemli kültür merkezlerinden biri olduğunu vurguladı.
EFSANELERİ DE KAYDA GEÇİRDİ
Ünlü seyyah yalnızca gördüklerini değil, şehirde anlatılan efsaneleri ve rivayetleri de eserine taşıdı. Maraş'ın isminin kökeniyle ilgili halk arasında anlatılan hikâyelere yer veren Çelebi, şehrin tarihî ve kültürel zenginliğini okuyucularına aktardı.
TARİHE IŞIK TUTAN NOTLAR
Aradan yaklaşık 350 yıl geçmesine rağmen Evliya Çelebi'nin Maraş hakkındaki gözlemleri, kentin geçmişine ışık tutmaya devam ediyor. Seyahatnâme'de yer alan bilgiler, 17. yüzyıl Maraş'ının sosyal, ekonomik ve kültürel yapısını anlamak açısından önemli kaynaklar arasında gösteriliyor.
