Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının 2026 Yılı Performans Programı'ndan derlediği bilgiye göre 2024-2028 dönemi merkezi düzeyde Bölgesel Gelişme Ulusal Stratejisi, yerel düzeyde ise bölge planları uygulanmaya devam edilecek.
Bakanlık bütçesinden ve yerel paydaşlar tarafından kalkınma ajanslarına aktarılan kaynakların kullanılmasıyla yürütülen 7 programla şehirlerin üretmesi, cazibe merkezlerinin oluşturulması, bölgesel kalkınma amaçlı fonların güçlendirilmesi ve sosyal gelişimin ivme kazanması bekleniyor.
Bu kapsamda, desteklenen kümelenme birlikteliklerinde yer alan ve geçen yıl 729 olan firma sayısının bu yıl 750'ye, 2028 yılına kadar 800'e çıkarılması öngörülüyor.
"Bölgesel Kalkınmanın Koordinasyonu ve Desteklenmesi Alt Programı" hedefleri doğrultusunda bütçeden 2025 yılı için toplam 4 milyar 142 milyon liralık yatırım yapıldı. Söz konusu yatırım tutarının 2026'da 4 milyar 737 milyon liraya, 2027'de 5 milyar 215 milyon liraya ve 2028'de 5 milyar 633 milyon liraya ulaşması bekleniyor.
Böylece Bakanlık, Bölgesel Gelişme Ulusal Stratejisi hedefleri doğrultusunda, 2026-2028 döneminde yerel kalkınmanın desteklenmesi amacıyla toplam 15,6 milyar liralık yatırım yapmayı hedefliyor.
Kalkınma ajanslarına bu yıl 2 milyar 750 milyon lira destek
Söz konusu bütçede en büyük pay kalkınma ajanslarına ayrıldı. Sosyal içerikli projeler ve cazibe merkezlerine yönelik destekler başta olmak üzere tüm kalemlerde artış kaydedildi.
Kalkınma ajansları tarafından bu yıl 58 mali destek programı ve güdümlü proje gerçekleştirilmesi öngörülüyor. Bu amaçla kalkınma ajanslarının desteklenmesi için 2 milyar 750 milyon lira ayrıldı. Bu rakamın gelecek yıl 3 milyar lira bandına çıkarılması planlanıyor.
Sosyal kalkınma alanında sosyal hizmetler çerçevesi dışında uygulanan tek program olma özelliğini taşıyan Sosyal Gelişmeyi Destekleme Programı (SOGEP) ile dezavantajlı kesimlerin üretken yeteneklerinin geliştirilerek, ekonomik ve sosyal hayata katılımlarının ve istihdam edilebilirliğin artırılması, sosyal içermenin geliştirilmesi, sosyal girişim modelleri ile özel kesimin sosyal sorumluluk faaliyetlerinin desteklenmesi hedeflendi.
Bu kapsamda projelere 2025'te 650 milyon lira harcanırken 2026'da 780 milyon lira, 2027'de 826 milyon lira ve 2028'de 900 milyon lira harcama yapılması bekleniyor.
Cazibe merkezlerine 550 milyon lira
Cazibe Merkezi Destekleme Programı ile hedef bölgelerde sanayi altyapısı desteklenecek, tamamlayıcı yatırımlar hızlandırılacak, ticaret imkanları genişletilecek, mesleki eğitim ve girişimcilik merkezleri vasıtasıyla beşeri sermaye geliştirilecek.
Program kapsamında tamamlanan proje sayısı 2024 yılında 133 iken 2025 yılında 142'ye yükseldi. Bu yıl 166 olması hedeflenen proje sayısının gelecek yıl 185'i ve 2028'de 210'u bulması öngörülüyor. Bu kapsamda projelere 2025 için 500 milyon lira, 2026 için 550 milyon lira, 2027 için 610 milyon lira ve 2028 için 659 milyon lira kaynak tahsis edildi.
13 şehir için ulusal rekabet hedefi
Üreten Şehirler Programı ile sanayinin ülke genelinde dengeli gelişiminin sağlanması ve metropoller dışındaki önemli sanayi, hizmet ve turizm merkezi niteliğindeki Adana, Antalya, Balıkesir, Denizli, Eskişehir, Gaziantep, Kahramanmaraş, Kayseri, Konya, Manisa, Mersin, Sakarya ve Tekirdağ'ın uluslararası alanda rekabetçi bir üretim yapısına kavuşması amaçlanıyor.
Bu doğrultuda işletmelerin küresel üretim sistemlerine entegrasyonunun güçlendirilmesi, şehirlerin uluslararası erişilebilirliğinin ve kentsel yaşam kalitesinin yükseltilmesi, sanayi, teknoloji ve yenilik altyapıları ile beşeri sermaye ve kurumsal kapasitelerinin geliştirilmesi hedeflendi. Program kapsamında projelere bu yıl 70,5 milyon lira, gelecek yıl 78,2 milyon lira ve 2028'de 84,5 milyon lira destek verilecek.
Diğer taraftan, bölge kalkınma idarelerinin kurumsal kapasitelerinin artırılmasına dönük çalışmalar da yürütülüyor. Bu kapsamda ana odak izleme süreçlerindeki yetkinliğin artırılması ve ortak izleme altyapısının geliştirilmesi olmakla birlikte, idarelerin ihtiyacı olan diğer konular tespit edilerek kapasite geliştirme faaliyetleri yürütülecek.
