Kahramanmaraş’ın Göksun ilçesindeki Berit Dağı, doğal güzelliklerinin yanı sıra dünyada sadece bu bölgede yetiştiği bilinen endemik bitki türleriyle de dikkat çekiyor. Adaçayı grubuna ait olan Salvia haussknechtii Boiss., yaklaşık 160 yıl sonra yeniden bulunmasıyla bilim dünyasında heyecan oluşturdu. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Yusuf Ziya Kocabaş tarafından yürütülen çalışmalar sonucunda, endemik bitki Göksun ilçesi sınırlarında yer alan Berit Dağı’nda yeniden tespit edildi. İlk kez 1865 yılında toplandığı bilinen ve daha sonra uzun yıllar doğada kaydına rastlanmayan Salvia haussknechtii Boiss., bu keşifle birlikte Türkiye florası açısından önemli bir değer olarak yeniden gündeme geldi.
DÜNYADA SADECE KAHRAMANMARAŞ’TA BİLİNİYOR
Salvia haussknechtii Boiss.’un en dikkat çekici özelliği, yayılış alanının son derece sınırlı olması. Bilimsel kayıtlara göre tür, yalnızca Kahramanmaraş’ın Göksun ilçesindeki Berit Dağı çevresinde küçük bir popülasyon halinde bulunuyor. Bu durum, bitkinin hem bilimsel açıdan hem de biyolojik çeşitliliğin korunması bakımından büyük önem taşıdığını ortaya koyuyor. Adaçayı türleri, geleneksel kullanımlarda aromatik ve tıbbi özellikleriyle bilinse de her türün aynı etkiye sahip olmadığı belirtiliyor. Salvia cinsine ait bazı türler üzerinde yapılan araştırmalarda antioksidan, antimikrobiyal ve iltihap karşıtı etkiler incelenirken, uzmanlar doğadan toplanan endemik bitkilerin bilinçsiz şekilde tüketilmemesi gerektiğine dikkat çekiyor. Salvia haussknechtii Boiss.’un da enfeksiyonlara ve iltihaplara karşı fayda potansiyeli taşıyan adaçayı grubu içinde değerlendirildiği ifade edilse de, bu türün doğrudan tedavi amacıyla kullanılması önerilmiyor. Özellikle endemik ve sınırlı sayıda bulunan bitkilerin koparılması, hem türün geleceğini tehlikeye atıyor hem de ekolojik dengeye zarar veriyor. Bu nedenle Salvia haussknechtii Boiss.’un doğada korunması, yaşam alanlarının tahrip edilmemesi ve bilimsel araştırmalar dışında toplanmaması büyük önem taşıyor. Berit Dağı’nda yeniden tespit edilen bu özel adaçayı türü, Kahramanmaraş’ın biyolojik çeşitlilik açısından ne kadar zengin ve korunması gereken bir coğrafyaya sahip olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.
