Kahramanmaraş’ın tarihi dokusunu yansıtan Acar Hamamı, 19. yüzyılın ilk yarısında inşa edildi. Kentte yapılan son hamamlardan biri olarak bilinen eser, halk arasında Acar, Ecer ve Kale Hamamı isimleriyle anılıyor. 1979 yılında tescillenerek koruma altına alınan hamam, geçirdiği onarımlara rağmen temel özelliklerini büyük ölçüde korudu. Yaklaşık 21,70 x 27 metre ölçülerindeki yapı, geniş kullanım alanı ve farklı mekan düzeniyle öne çıkıyor.
CADDEYLE BÜTÜNLEŞEN FARKLI BİR YAPI
Acar Hamamı’nın güney cephesinde ana girişin yanı sıra bir çeşme ve dört dükkan bulunuyor. Özel soyunma odasına ait iki pencerenin de caddeye bakması, yapının çevresiyle doğrudan ilişki kurduğunu gösteriyor. Bu düzen, hamamın yalnızca yıkanma amacıyla kullanılan bir mekan olmadığını, aynı zamanda günlük hayat ve ticaretle bağlantılı şekilde tasarlandığını ortaya koyuyor. Çeşme ve dükkanların bir arada bulunması nedeniyle yapı küçük bir külliyeyi andırıyor. Hamamın iç bölümleri ise arazinin yapısına göre şekilleniyor. Rüzgarlık, soyunmalık, ılıklık, sıcaklık, su deposu ve külhan bölümleri aynı doğrultuda sıralanmıyor.
ŞADIRVAN VE GÖBEKTAŞI ÖNE ÇIKIYOR
Girişten rüzgarlığa, ardından büyük kubbeyle örtülü soyunmalık bölümüne geçiliyor. Buradaki sekizgen şadırvan ve çevresindeki taş sekiler, dönemin hamam kullanımına dair önemli ayrıntılar sunuyor. Soyunmalık çevresindeki odalardan birinin özel müşteriler için ayrıldığı, diğerinin ise peştamal yıkamak amacıyla kullanıldığı değerlendiriliyor. Sıcaklık kısmında dört eyvan ve köşe halvetleri bulunuyor. Merkezde yer alan sekizgen göbektaşı ile küçük havuz, bu bölümün en belirgin unsurları arasında yer alıyor. Doğu tarafta sıcak su deposu, batıda ise hela ve tıraşlık bölümleri bulunuyor.
TAŞ İŞÇİLİĞİ VE DOĞAL AYDINLATMA DİKKAT ÇEKİYOR
Hamamın duvarlarında kaba yonu ve moloz taş tercih edilirken, zeminlerde ve oturma sekilerinde daha ince işlenmiş taşlar kullanılmış. Bu farklılık, yapının işlevsel bölümlerinde uygulanan taş işçiliğini ortaya koyuyor. Kubbe ve örtü sistemlerindeki ışık gözleri sayesinde iç mekan gün ışığıyla aydınlatılıyor. Böylece hem doğal aydınlatma sağlanıyor hem de hamama kendine özgü bir atmosfer kazandırılıyor. Doğu tarafındaki külhan ile bazı dükkanlar zamanla çevredeki betonarme yapılarla bütünleşmiş olsa da Acar Hamamı, plan düzeni ve mimari ayrıntılarıyla Kahramanmaraş’ın geçmişteki şehir yaşamı ve hamam kültürüne ışık tutan önemli eserlerden biri olmayı sürdürüyor.
