Kahramanmaraş, zengin su kaynakları ve geniş akarsu ağıyla Türkiye’nin su potansiyeli yüksek şehirleri arasında yer alıyor. Özellikle Ceyhan Nehri ve kolları üzerinde inşa edilen barajlar, tarımsal sulamadan elektrik üretimine, içme suyu temininden su kaynaklarının yönetimine kadar birçok alanda önemli rol oynuyor. Kentin farklı bölgelerinde bulunan bu tesisler, su kaynaklarının verimli kullanılmasına katkı sağlıyor. Devlet Su İşleri (DSİ) 20. Bölge Müdürlüğü’nün yayımladığı işletmedeki barajlar listesinde Menzelet, Kartalkaya, Sır, Ayvalı, Kılavuzlu, Adatepe, Çağlayancerit Merk ve Çağlayancerit Zorkun olmak üzere 8 baraj yer alıyor.
MENZELET BARAJI: CEYHAN NEHRİ'NİN DEV SU YAPISI
Kahramanmaraş şehir merkezinin yaklaşık 26 kilometre kuzeybatısında, Ceyhan Nehri üzerinde bulunan Menzelet Barajı, kentin en büyük su yapılarından biri olarak öne çıkıyor. İnşasına 1980 yılında başlanan tesis, 1992'de işletmeye alındı. Yaklaşık 2 milyar metreküplük depolama kapasitesiyle Ceyhan Havzası'nın önemli barajları arasında yer alan Menzelet, hidroelektrik enerji üretimi amacıyla kullanılıyor. Kaya dolgu gövde yapısına sahip tesiste su, türbinlere yönlendirilerek elektriğe dönüştürülüyor. 124 megavat kurulu güce sahip hidroelektrik santraliyle enerji üretimine katkıda bulunan yapı, geniş göl alanı ve çevresindeki doğal manzarasıyla da dikkat çekiyor.
KARTALKAYA BARAJI: İKİ ŞEHRİN SU KAYNAĞI
Pazarcık ilçesinde, Aksu Çayı üzerinde yer alan Kartalkaya Barajı, bölgenin en eski su yatırımlarından biri olarak biliniyor. Yapımına 1968 yılında başlanan tesis, 1970'te hizmete girdi. Tarımsal sulama ile içme ve kullanma suyu temini amacıyla inşa edilen yapı, özellikle Narlı ve çevresindeki tarım alanları açısından önem taşıyor. Kartalkaya'nın en belirgin özelliklerinden biri ise Kahramanmaraş'ın yanı sıra Gaziantep'e de su sağlaması. Komşu ilin içme, kullanma ve sanayi suyu ihtiyacının karşılanmasında yararlanılan kaynaklar arasında bulunan baraj, iki şehir için stratejik bir konumda yer alıyor. Yağışların azaldığı dönemlerde depolanan suyun kontrollü kullanılması, hem tarımsal faaliyetlerin devamlılığı hem de yerleşim alanlarının ihtiyaçlarının karşılanması bakımından önem kazanıyor.
SIR BARAJI: ELEKTRİK ÜRETİMİNDE ÖNEMLİ TESİS
Kahramanmaraş şehir merkezinin yaklaşık 33 kilometre batısında, Ceyhan Nehri üzerinde bulunan Sır Barajı, hidroelektrik enerji üretimi amacıyla faaliyet gösteriyor. İnşasına 1987 yılında başlanan yapı, 1991'de işletmeye açıldı. Beton kemer gövde tipine sahip olan tesis, yaklaşık 1,12 milyar metreküp su depolayabiliyor. Bünyesindeki hidroelektrik santral ise 284 megavat kurulu güce sahip. Nehirden gelen suyun potansiyel enerjisinden yararlanılarak elektrik üretilen Sır Barajı, yenilenebilir enerji kaynaklarının değerlendirilmesinde önemli bir görev üstleniyor. Menzelet ile birlikte Ceyhan Nehri üzerindeki büyük enerji yatırımları arasında bulunan tesis, bölgenin elektrik üretim altyapısına katkı sağlıyor.
AYVALI BARAJI: KENTİN İÇME SUYU İHTİYACINA DESTEK
Kahramanmaraş şehir merkezinin yaklaşık 23 kilometre kuzeydoğusunda, Erkenez Çayı üzerinde bulunan Ayvalı Barajı, içme ve kullanma suyu ihtiyacının karşılanması amacıyla hayata geçirilen yatırımlar arasında bulunuyor. Yapımına 1993 yılında başlanan tesis, 2007'de işletmeye alındı. Yaklaşık 80 milyon metreküp depolama kapasitesine sahip olan Ayvalı, aynı zamanda tarımsal sulama ve taşkın kontrolü açısından da önem taşıyor. Barajdan alınan su, arıtma sistemlerinde işlendikten sonra kullanıma uygun hale getiriliyor. Böylece kentin içme suyu kaynaklarının çeşitlendirilmesine katkıda bulunuluyor. Özellikle yağış miktarının azaldığı dönemlerde mevcut rezervlerin korunması ve ihtiyaçlara göre değerlendirilmesi, tesisin önemini artırıyor.
KILAVUZLU BARAJI: TARIM VE ENERJİYE ÇİFT YÖNLÜ KATKI
Onikişubat ilçesinde, Ceyhan Nehri üzerinde bulunan Kılavuzlu Barajı, tarımsal sulama ve hidroelektrik enerji üretimi amacıyla inşa edildi. Yapımına 1994 yılında başlanan tesis, 2014'te işletmeye alındı. Geniş tarım alanlarına su ulaştırılmasını hedefleyen sulama projelerinin önemli parçalarından biri olan Kılavuzlu, nehirden gelen suyun kontrollü şekilde değerlendirilmesine imkan tanıyor. Özellikle yaz aylarında artan sulama ihtiyacının karşılanmasında görev üstlenen yapı, çiftçilerin üretim faaliyetlerine destek oluyor. Hidroelektrik santraliyle elektrik üretimine de katkı sunan tesis, aynı kaynağın iki farklı alanda kullanılmasını sağlıyor.
ADATEPE BARAJI: GÖKSUN'UN TARIMSAL ÜRETİMİNE DESTEK
Göksun ilçesinde, Göksun Çayı üzerinde bulunan Adatepe Barajı, bölgedeki tarım arazilerinin sulanması amacıyla inşa edildi. Yapımına 1995 yılında başlanan tesis, 2013'te hizmete girdi. Yaklaşık 500 milyon metreküp su depolama kapasitesine sahip olan Adatepe, ilçenin tarımsal altyapısında önemli bir yere sahip. Özellikle yağışların azaldığı yaz döneminde çiftçilerin ihtiyaç duyduğu suyun karşılanmasına yönelik kullanılan yapı, üretimin sürdürülebilirliğine katkıda bulunuyor. Bölgedeki sulama imkanlarının geliştirilmesi, tarımsal verimliliğin artırılması ve su kaynaklarının planlı şekilde değerlendirilmesi bakımından önem taşıyan Adatepe, Göksun Havzası'nın dikkat çeken yatırımları arasında bulunuyor.
ÇAĞLAYANCERİT MERK BARAJI: TARIM ARAZİLERİNİN SU İHTİYACINI KARŞILIYOR
Çağlayancerit ilçesinde bulunan Merk Barajı, bölgedeki tarımsal faaliyetlerin desteklenmesi amacıyla hayata geçirildi. Yapımına 1999 yılında başlanan tesis, 2009'da işletmeye alındı. Baraja bağlı sulama sistemi ise 2013 yılında hizmete girdi. İlçenin dağlık ve engebeli arazi yapısı nedeniyle su kaynaklarının kontrollü kullanılması, tarımsal üretim açısından önem taşıyor. Merk'te biriktirilen su, sulama dönemlerinde çevredeki tarım alanlarına ulaştırılıyor. Böylece üreticilerin yalnızca doğal yağışlara bağlı kalmadan faaliyetlerini sürdürmelerine yardımcı olunuyor. Tesis, özellikle mevsimsel su ihtiyacının karşılanması bakımından ilçenin tarımsal altyapısına destek veriyor.
ÇAĞLAYANCERİT ZORKUN BARAJI: SULAMA ALTYAPISININ ÖNEMLİ PARÇASI
Çağlayancerit ilçesinde yer alan Zorkun Barajı, tarımsal sulama ihtiyacına yönelik geliştirilen su yapılarından biri olarak biliniyor. DSİ kayıtlarına göre yapımına 2001 yılında başlanan tesis, 2012'de işletmeye alındı. Yağışlı dönemlerde biriken suyun depolanarak tarımsal üretimde kullanılmasını sağlayan yapı, özellikle yaz aylarında artan ihtiyacın karşılanmasına yardımcı oluyor. Çevresindeki tarım arazilerinin sulanmasına yönelik kullanılan Zorkun, su kaynaklarının daha planlı değerlendirilmesine imkan tanıyor. İlçedeki üreticilerin sulama faaliyetlerini destekleyen tesis, bölgenin tarımsal altyapısının parçalarından birini oluşturuyor.
BARAJLARDAKİ DOLULUK ORANLARI ÜRETİMİ ETKİLİYOR
Kahramanmaraş'taki barajların doluluk seviyeleri, mevsimsel yağışlara ve su kullanım miktarına bağlı olarak değişiyor. Haziran 2026'da açıklanan verilere göre Menzelet Barajı'nda doluluk oranı yüzde 96,2, Kılavuzlu'da yüzde 96, Sır'da yüzde 90 ve Kartalkaya'da yüzde 95 olarak kaydedildi. Aynı dönemde Adatepe'nin doluluk seviyesi yüzde 79, Ayvalı'nın ise yüzde 44,3 olarak açıklandı. Bu rakamlar, Haziran 2026 dönemine ait olup mevcut doluluk oranlarını göstermiyor. Rezervlerdeki değişim, özellikle tarımsal sulama, içme suyu temini ve hidroelektrik santrallerin faaliyetleri açısından önem taşıyor.
SU KAYNAKLARININ VERİMLİ KULLANILMASI ÖNEM TAŞIYOR
Kahramanmaraş'taki barajlar, tarımsal üretimin desteklenmesinden elektrik ihtiyacının karşılanmasına kadar birçok alanda kullanılıyor. İklim değişikliği, kuraklık riski ve artan su talebi ise mevcut kaynakların daha dikkatli değerlendirilmesini gerekli kılıyor. Özellikle modern sulama yöntemlerinin yaygınlaştırılması, şebekelerdeki kayıpların azaltılması ve depolanan suyun ihtiyaçlara göre planlanması, şehrin gelecekteki su güvenliği açısından önemini koruyor.
