Kahramanmaraş’ın merkezinde yüksek bir tepe üzerinde yükselen kale, yüzyıllardır kentin geçmişine tanıklık ediyor. Kesin yapım tarihi bilinmemekle birlikte kökenlerinin Geç Hitit Dönemi'ne kadar uzandığı değerlendirilen yapı, tarih boyunca birçok uygarlığın hakimiyetinde kaldı. Asur, Med, Pers, Roma, Bizans, Anadolu Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinden izler taşıyan bu önemli eser, savunma amacıyla oluşturulan mimarisi ve stratejik konumuyla dikkat çekiyor. Yaklaşık 150 metre uzunluğa ve 75 metre genişliğe sahip olan kale, 6 Şubat 2023 depremlerinde aldığı ağır hasarın ardından gerçekleştirilen restorasyon çalışmalarıyla yeniden ayağa kaldırıldı.

KAHRAMANMARAŞ'IN GEÇMİŞİNE IŞIK TUTUYOR

Şehrin en önemli kültürel miraslarından biri olan kalenin ilk inşa edildiği dönem kesin olarak bilinmiyor. Araştırmalarda geçmişinin M.Ö. 9. yüzyıldaki Geç Hitit Dönemi'ne kadar uzanabileceği belirtilirken, bazı değerlendirmelerde M.Ö. 1. yüzyıl ile M.S. 2. yüzyıl arasındaki süreç işaret ediliyor. Farklı uygarlıkların yönetimine giren yapı, geçirdiği onarım ve düzenlemeler sayesinde günümüze kadar ulaşmayı başardı.

OSMANLI DÖNEMİNDE ÖNEMLİ ONARIMLAR GEÇİRDİ

Osmanlı hakimiyetinde de stratejik önemini koruyan kale, çeşitli dönemlerde yenileme çalışmalarından geçti. Kaynaklarda 16. ve 17. yüzyıllarda bakım ve tamirat işlemlerinin gerçekleştirildiği belirtiliyor. Savunma özelliklerinin korunması amacıyla yapılan müdahaleler, eserin farklı dönemlere ait mimari unsurları günümüze taşımasına katkı sağladı.

150 METRE UZUNLUĞUNDAKİ YAPI DİKKAT ÇEKİYOR

Dikdörtgene yakın planıyla öne çıkan Kahramanmaraş Kalesi, yaklaşık 150 metre uzunluğa ve 75 metre genişliğe sahip. Kesme ve moloz taş kullanılarak oluşturulan surları, kare planlı burçları ve giriş bölümüyle dönemin savunma mimarisini yansıtıyor. Güney cephesindeki sivri kemerli kapı, ahşap çift kanatlı tasarımı ve metal kaplamalarıyla dikkat çekiyor. Yerleşke içerisinde Osmanlı döneminden kalan Acar Hamamı da bulunuyor.

KURTULUŞ MÜCADELESİNİN HATIRASINI YAŞATIYOR

Kahramanmaraş Kalesi, yalnızca askeri amaçlarla kullanılan bir yapı olmasıyla değil, Milli Mücadele yıllarını simgeleyen unsurlarıyla da önem taşıyor. Maraş halkının Fransız işgaline karşı gösterdiği direnişi temsil eden Kurtuluş Anıtı, 1936 yılında bu alana dikildi. Böylece kent belleğinde özel bir yere sahip olan mekan, bağımsızlık mücadelesinin hatırasını gelecek nesillere aktaran sembollerden biri haline geldi.

DEPREMİN ARDINDAN YENİDEN AYAĞA KALDIRILDI

6 Şubat 2023'te meydana gelen depremlerde ağır hasar gören Kahramanmaraş Kalesi, kapsamlı bir restorasyon sürecine alındı. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında surlar ve zarar gören bölümler onarılarak özgün dokunun korunması amaçlandı. Yenileme işlemlerinin tamamlanmasının ardından Eylül 2026'da yeniden ziyarete açılan bu önemli eser, kentin kültürel kimliğini yansıtan simgeler arasında yer almaya devam ediyor.

Muhabir: Emrah Özdemir