banner117

“Kayıt dışı istihdamda Türkiye ortalamasının üzerindeyiz”

“Kayıt dışı istihdamda Türkiye  ortalamasının üzerindeyiz”

Sosyal Güvenlik Kurumu, kayıt dışı istihdamla mücadele için Avrupa Birliği (AB) desteğiyle “Etkin Rehberlik ve Denetim Yoluyla Kayıtlı İstihdamın Teşvik Projesi” kapsamında 13’cü tanıtım toplantısını Kahramanmaraş’ta gerçekleştirdi. Toplantıda kayıt dışı istihdamda Kahramanmaraş’ın Türkiye ortalamasının üzerinde olduğu konuşuldu.

 

Türkiye’de, sosyal güvenliğin sürdürülebilirliğini zedeleyen, kayıt dışı çalışan işçilerin haklarından mahrum kalmasına neden olan kayıt dışı istihdamla mücadele etmek amacıyla yenilikçi bir tutum sergileyen Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), Eylül 2014 tarihinde hayata geçirdiği “Etkin Rehberlik ve Denetim Yoluyla Kayıtlı İstihdamın Teşviki Projesi’nin (KİTUP) 13’cüsünü Kahramanmaraş’ta düzenledi. Toplantıya, SGK Genel Sağlık Sigortası Tescil ve Prim Daire Başkanı Serkan Çömen, SGK Kahramanmaraş İl Müdürü İsmail Balakan ve diğer yetkililer katıldı.

 

KAYIT DIŞI İSTİHDAM YÜZDE 33’E DÜŞTÜ

Bir otelde düzenlenen basın toplantısında konuşan SGK Genel Sağlık Sigortası Tescil ve Prim Daire Başkanı Serkan Çömen, Türkiye’de 2002’li yıllarda kayıt dışı istihdam oranının yüzde 52’lerde olduğunu, bugün ise bu oranın yüzde 33 seviyelerine düştüğünü belirtti.

Kayıt dışı istihdamda kurum olarak 2023 vizyonlarının istihdamı yüzde 15’lere düşürmeyi hedeflediklerini kaydeden Çömen şöyle konuştu: “Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından finanse edilen, Sözleşme Makamı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı AB Koordinasyon Dairesi Başkanlığı olan KİTUP II projesi, kayıtlı istihdamın önemi, kayıt dışı istihdamın çalışana ve ülkeye getirdiği yükler konusunda güncel gelişmeler ışığında toplumu bilgilendirmeyi amaçlıyor. Son on yılda uyguladığı etkin yöntemlerle kayıt dışı istihdamın yüzde 50’lerden yüzde 32’lere düşmesini sağlayan SGK, bu sorunun çözümüne katkıda bulunmak amacıyla uygulamaya konulan “Etkin Rehberlik ve Denetim Yoluyla Kayıtlı İstihdamın Teşviki” projesiyle farkındalığın artırılmasını ve tutum değişikliği yaratılmasını hedefliyor. Genç kuşaklara odaklanarak sorunun çözümüne temelden, bütünsel bir anlayış getiren, kayıtlı istihdamın öneminin fark edilmesini ve savunulmasını sağlamak amacıyla uygulamaya koyulan projeyle kayıtlı istihdamın artırılması planlanıyor” dedi.

 

HEM İŞVERENİ HEMDE İŞÇİYİ İLGİLENDİRİYOR 

Kayıt dışı istihdamın hem çalışanlar hem de işverenler açısından olumsuz sonuçlarını olduğunu belirten Çömen, “Kayıt dışı istihdam; çalışanlarımızın Sosyal Güvenlik Kurumuna hiç bildirilmemesi çalışma, gün sayılarının eksik bildirilmesi ve ücretlerinin eksik bildirilmesidir. Kayıt dışı istihdamın olumsuz sonuçları vardır, hem çalışanlarımız hem devletimiz hem de işverenlerimiz açısından. Çalışanlarımız kıdem tazminatından sağlık, hastalık, analık yardımlarından ve emekli aylıklarından mahrum kalmakta. İşverenlerimiz açısından; haksız rekabete neden olmakta ve iş kazalarından dolayı yüksek prim maliyeti ile karşı karşıya kalınmaktadır. Devletimiz açısındansa aktif-pasif dengesinin bozulmasına prim ve vergi kaybına neden olmaktadır. Bu anlamda kayıt dışı istihdamı önlemek amacıyla gerek Sivil Toplum Örgütleriyle gerekse basın mensupları ile toplantılar düzenlemekteyiz” diye konuştu.

 

KAHRAMANMARAŞ TÜRKİYE ORTALAMASININ ÜZERİNDE

Kahramanmaraş’ta kayıt dışı istihdamın Türkiye ortalamasının üzerinde olduğuna işaret eden Çömen, “TÜİK’in yaptığı istatistiklere göre Hatay, Osmaniye ve Kahramanmaraş’ı içine alan kayıt dışı istihdam oranı yüzde 40.95’ler civarında ve Türkiye ortalamasının biraz üzerinde. Sivil Toplum Örgütlerimizle ve basınımızla farkındalık yaratarak bu oranı düşürme hedefimiz var. Kayıt dışı istihdamı önlemek amacıyla öncelikle hizmet kalitemizi artırmaya çalıştık. SSK, BAĞKUR ve Emekli Sandığı kurumları birleşti ve Sosyal Güvenlik Kurumu oluştu. Amacımız hizmetlerimizi vatandaşın ayağına götürmek. Bu amaçla büyük illerimizde Sosyal Güvenlik Merkezleri açtık. Tüm işlemlerimizi online olarak yapmayı planlıyoruz ve bu yönde çalışmalarımız devam ediyor. Kurumumuzdan memnuniyet oranları yüzde 35’lerdeyken bu oran 75’ler seviyesine çıkmış durumda” dedi.

 

GEREKEN İŞLEMLER YAPILIYOR

İstihdama ilişkin yüze yakın verinin Sosyal Güvenlik İl Müdürlükleri bünyesinde bulunan kayıt dışı istihdamla mücadele servislerine aktığını belirten Çömen bu verilerin değerlendirilip gereken işlemlerin yapıldığını söyledi. Çömen konuşmalarına şöyle devam etti:

“Türkiye çapından bin 400 adet denetmenimiz var. Denetmenlerimiz ise ALO 170, BİMER Cumhurbaşkanlığı vatandaşlarımızdan gelen şikâyet dilekçelerini inceliyorlar ve işletmeler hakkında denetim uyguluyorlar. Kamu kurum ve kuruluş elemanlarının denetim elemanlarına kurum olarak bir vazife yükledik. Denetime gittiklerinde o işletmede kayıt dışı çalışıp çalışmadığı konusunda inceleme yaparak kurumumuza bildiriyorlar. Genel Müdürlüğümüz bünyesinde risk analiz merkezi kurduk. Bu analiz merkezimizde gerek sektörel gerek faaliyetsel incelemeler yapıyoruz. Riskli sektörleri denetim altına alıyoruz. Kurum olarak sadece denetim gözü ile bakmıyoruz. Rehberlik ve çeşitli yöntemlerle de kayıt dışı sistemle mücadele etmeye çalışıyoruz. İşverenlerimize bugün itibari ile 11 adet teşvik uyguluyoruz. Bu teşvikten işverenlerimiz prim borçları yoksa ve kayıt dışı çalıştırmıyorsa yararlanabiliyorlar. Kayıt dışı tespit edildiği anda 5 puanlık prim indiriminden bir yıl boyunca yararlanamıyor. 2012 Kasım ayında meslek kodu uygulaması getirdik. Meslek kodu uygulamasını getirmemizin amacı kayıt dışı istihdam türlerinden biri olan ücretlerin Sosyal Güvenlik Kurumuna eksik bildirilmesini önlemekti. Örneğin; Otelin genel müdürü ile kattaki görevlinin aynı maaşı alması söz konusu değil. Biz bu meslek kodundan gelen verileri süzüyoruz, aykırı durum varsa denetmenlerimize intikal ettiriyoruz” şeklinde konuştu. Çömen konuşmasının sonunda 2008 yılından itibaren bu çalışmalar neticesinde 2 milyon kişiyi kayıt altına aldıklarını 152 iş yerinin tescilsiz olduğunu tespit ettiklerini söyledi.

 

ÖNCELİĞİMİZ KAYIT DIŞI İSTİHDAM

SGK Kahramanmaraş İl Müdürü İsmail Balakan ise, Sosyal Güvenlik Kurumu olarak geniş bir alana hizmet verdiklerini, kayıt dışı istihdamla mücadelenin kendileri için çok önemli ve öncelikli alanlardan bir tanesi olduğunu savundu. Balakan konuşmasını şöyle sürdürdü: “Alan dışı güvenli gelecekten ve sosyal haklardan gerekli şekilde yararlanmamak anlamına gelmektedir. Son zamanlarda meydana gelen iş kazaları, çalışanların iş sağlığı ve iş güvenliğinin en üst düzeyde sağlanarak korunmasının önemini giderek artırmaktadır. Özellikle yaşanan elim iş kazaları sonrası her yıl onlarca çalışan vefat etmesi veya engelli kalması kayıt dışı istihdamla mücadelenin yanında iş sağlığı ve iş güvenliği alanında işveren ile sigortalının uyması gereken yasal ve pratik düzenlemelerin iyileştirilmesi ve bu kişilere eğitim verilmesi gerektiğini bir kez daha ortaya koymuştur. Kayıt dışılık güvenlik gelecekler ve sosyal haklardan gerektiği şekilde yararlanmamak anlamına geldiği gibi en çokta bu sebepten ötürü kayıtlı istihdamı teşvike yönelik pek çok çalışmayı hayata geçirmek zorundayız. Kayıtlı istihdamın öneminin fark edilmesini sağlamak amacıyla uygulamaya konula bu proje kayıtlı istihdamın arttırılması hedeflenmektedir” dedi.
HABER: MÜCAHİT DALKARA)

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER